Procent i procenty

Jeżeli wyraz procent występuje w zdaniu bez liczebników, ma pełną odmianę, charakterystyczną dla tego typu rzeczowników. Mówimy zatem np.: Nie mógł się doprosić tego brakującego procentu; Piotr żyje z procentów od kapitału, który odziedziczył po dziadku; Kiedyż wreszcie wykorzystam te procenty?!; Przyglądał się procentom wpisanym do zadania matematycznego; Musi się zadowolić tylko procentami tego, co chciał zdobyć; Marzył choćby o procentach majątku swego brata itp.

Jeżeli wyraz procent w liczbie mnogiej łączy się z liczebnikami głównymi, tradycyjne końcówki zachowuje tylko w celowniku (np. Pięciu procentom uczniów postawiliśmy szóstki), narzędniku (np. Udało nam się wyjechać z siedemdziesięcioma procentami dzieci) oraz miejscowniku (np. Na tych terenach w sześćdziesięciu dwóch procentach mieszka ludność litewska). W pozostałych przypadkach należy używać formy podstawowej, np. Piotr żyje z trzydziestu procent kapitału, który odziedziczył po dziadku czy: Kiedyż wreszcie wykorzystam te dwanaście procent?!. Jeżeli procent występuje w połączeniach z liczebnikami ułamkowymi, pozostaje nieodmienny. Mówimy zatem np.: Nie było dziś trzech i pięciu dziesiątych procent uczniów; Przyglądał się pięciu i czterem dziesiątym procent kolekcji znaczków ojca; Wyjechała z dziewięćdziesięcioma ośmioma i pół procent rodzinnego majątku czy: Na tych terenach w sześćdziesięciu dwóch i siedmiu dziesiątych procent mieszka ludność litewska.

Jak widać, używanie rzeczownika procent niesie ze sobą realne niebezpieczeństwo popełnienia błędu. Najtrudniejsze przypadki to: dopełniacz (zabrakło procentów, ale: zabrakło pięciu procent oraz pięciu i pół procent), celownik (przygłądał się procentom oraz trzem procentom, ale: przygłądał się trzem i pół procent), narzędnik {wyjechała z procentami oraz z trzydziestoma procentami, ale: wyjechała z trzydziestoma i trzema dziesiątymi procent) i miejscownik (marzył o procentach oraz o trzech procentach, ale: marzył o trzech i pół procent).

dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 11 lipca 2010

Wasze komentarze:

bogna: 20.07.2008, 20:27  Wszystkim życzę, sobie również, z całego serca tej właśnie radości życia.Takiej, która pozwala cieszyć się nawet wtedy, gdy łzy cisną się do oczu, gdy świat się po ludzku wali, a serce cieszy się obecnością Pana Boga. Dużo można chcieć w życiu, a tak niewiele jest się w stanie znaleźć bez Pana. Gorąco wszystkich pozdrawiam.  magda1595: 19.07.2008, 22:30  Panie tak bardzo przepraszam Cię za moje grzechy wiem ze tak bardzo Cie bolą tak jak i mnie tak bardzo dręczą tak bardzo prosze o wskazanie drogii  a.l: 19.07.2008, 20:02  Codziennie od nowa szukam tej właśnie radości.Życzę każdemu by potrafił ją znalezć "a wszystko inne będzie Wam dodane".Szczęść Boże!

(1)

Autor Treść

Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna