Aktualnie aktualny, czyli o modzie w języku

Język - z czego zapewne nie wszyscy zdają sobie sprawę - podlega nie tylko zmianom historycznym, lecz także modom. W pewnych okresach, w określonych środowiskach lub typach wypowiedzi, słowo czy wyrażenie zaczyna być postrzegane jako lepsze od innych. Skutek takiego stosunku do jakiegoś wyrazu jest oczywisty - staje się on coraz popularniejszy, wypiera wyrazy bliskoznaczne i zaczyna występować w kontekstach, w których dawniej się nie pojawiał. Moda językowa powoduje zatem zubożenie słownictwa i posługiwanie się wyrażeniami szablonowymi, a więc prowadzi do powstawania schematycznych, mało zróżnicowanych wypowiedzi. Druga negatywna konsekwencja mody językowej to zmiany znaczeniowe - skoro wyraz modny zastępuje kilka lub nawet kilkanaście synonimów, to swoim znaczeniem musi objąć wszystkie elementy znaczeniowe tamtych wyrazów, a więc staje się nieprecyzyjny. Współcześnie wyrazami modnymi niewątpliwie są przymiotnik aktualny i przysłówek aktualnie. Ten pierwszy tradycyjnie miał dwa znaczenia: 'zachowujący ważność' (np. aktualny paszport, aktualny rozkład jazdy) oraz 'dotyczący teraźniejszości, odpowiedni do danego czasu, odpowiadający potrzebie chwili, ważny dla współczesności' (np. aktualny film, aktualne problemy, aktualne treści). Tymczasem obecnie znacznie częściej możemy spotkać się z przymiotnikiem aktualny w połączeniach typu: aktualna strategia rozwoju firmy, aktualna kondycja zawodnika, aktualny prezydent naszego miasta itp. We wszystkich takich kontekstach aktualny oznacza tyle, co 'obecny, dzisiejszy, współczesny, teraźniejszy'. Właśnie w tym nowym znaczeniu, przejętym prawdopodobnie z języka francuskiego, przymiotnik aktualny jest nadużywany i wypiera wymienione wyżej synonimy. W wydawnictwach poprawnościowych takie użycia są uznawane za błędne. Przysłówek aktualnie występuje w znaczeniu: 'teraz, obecnie, dzisiaj, współcześnie'. I ten wyraz jest uznawany za modny, ponieważ rzeczywiście w różnego typu tekstach pojawia się on znacznie częściej niż wymienione odpowiedniki. Ze względu na duże rozpowszechnienie w sytuacjach nieoficjalnych dopuszcza się już takie użycia, ale warto pamiętać, że w wypowiedziach oficjalnych traktuje się je jako błędy. dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 4 lipca 2010 Wasze komentarze: Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy. Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna

[ Strona główna ]

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt