Odnośnie do "pod rząd"

Językoznawcy nie w pełni podzielają surowe oceny zapożyczeń. Zwracają uwagę na to, że język musi się rozwijać, a jednym ze sposobów wzbogacania zasobu słów jest właśnie zapożyczanie. Podkreślają też, że wiele wyrazów i wyrażeń przejętych z innych języków współcześnie jest wręcz koniecznych do tego, by adekwatnie nazywać szybko zmieniającą się rzeczywistość. Nie miejsce tu na rozwijanie tej dyskusji. Dziś chciałbym zwrócić uwagę na zapożyczenia, z których przeciętny użytkownik języka nie zdaje sobie sprawy.

Chyba wszyscy zauważają obcość takich słów jak dobrze już zadomowione w polszczyźnie foyer, staccato, spaghetti, weekend czy nowsze dealer, leasing, franczyza itp. Mało kto uświadamia sobie natomiast, że z języków obcych poza słowami niekiedy przejmujemy także całe struktury. Zwykle są one uznawane za niepoprawne lub przynajmniej niestaranne, warto więc kilka z nich przywołać i podać ich tradycyjne odpowiedniki.

Zamiast rozpowszechnionego, zwłaszcza w mediach, wyrażenia odnośnie czegoś, które jest rusycyzmem, należy mówić: odnośnie do czegoś, np.: Odnośnie do poprzedniego zarzutu chciałbym podkreślić, że to nieprawda.

Zamiast pisać coś z wielkiej/z malej litery, co uznaje się za zapożyczenie składniowe z języka rosyjskiego lub niemieckiego, należy mówić: pisać coś wielką/malą literą albo: pisać coś od wielkiej/od małej litery, np.: Nazwy mieszkańców miast pisze się matą literą.

Zamiast powszechnego, przejętego z języka rosyjskiego pod rząd należy mówić: z rzędu, np.: Już pięć dni z rzędu nie wychodzi z domu.

Jak widać, częstym źródłem zapożyczeń składniowych był język rosyjski, a w mniejszym stopniu język niemiecki. Współcześnie staje się nim także język angielski. Na koniec przykład struktury składniowej przejętej właśnie z tego języka. Tradycyjne Czym mogę służyć? wypowiadane przez sprzedawcę coraz częściej jest zastępowane przez wyrażenie W czym mogę pomóc?, które wiele osób odbiera jako nieuzasadnione i przed używaniem którego ostrzega większość językoznawców.

dr Tomasz Korpysz

Autor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW

Tekst pochodzi z Tygodnika
Idziemy, 10października 2010

Wasze komentarze:

xxx: 10.01.2009, 16:42  św. Jan z Avili († 1569): "Ukochani moi bracia! Niechże Bóg otworzy wasze oczy, abyście zobaczyli, ile nam daje dobrodziejstw poprzez to wszystko, czym świat pogardza, i jakimi jesteśmy otaczani zaszczytami w tym, co uchodzi za godne wzgardy, kiedy szukamy chwały Bożej i jaka jest nam gotowana chwała z utrapień doczesnych. Jakżeż otwarte i przyjazne ramiona Bóg wyciąga do nas, aby przyjąć zranionych w boju, co niewątpliwie przysparza więcej słodyczy od wszelkiego miodu, który może złagodzić wszystkie trudy. Jeżeli to rozumiemy, bardzo będziemy tęsknili do Tych ramion; któż bowiem nie pragnie Tego, kto cały jest godny miłości i pożądania, chyba tylko ten, któremu obce jest wszelkie pragnienie. Jeśli więc znajdujecie upodobanie w tych radościach oraz pragniecie je widzieć i cieszyć się z nich, to wiedzcie, że nie ma do nich innej skuteczniejszej drogi jak cierpienie. To jest droga, którą kroczył Chrystus i wszyscy Jego naśladowcy. Tę drogę nazywa ciasną, ale ona prowadzi prosto do życia. Chrystus naucza, że jeżeli chcemy dojść do Niego, musimy iść tą drogą, którą On kroczył. Skoro Syn Boży szedł drogą hańby, nie wypada, aby synowie ludzcy szukali dróg zaszczytów, ponieważ "nie jest uczeń nad mistrza, ani sługa nie jest większy od swego pana". Oby Bóg sprawił, żeby nasz duch nigdzie nie spoczął ani nie szukał innego pokarmu na tym świecie, jak tylko w trudach, prowadzących do krzyża Chrystusowego." Listy do przyjaciół, 58  ilona: 07.06.2008, 20:03  Jezu nie raz doświadczyłam Twojej Opieki a czuję że nie potrafię bezgranicznie Ci zaufać -jest mi żle bo ciągle o wszystko i Wszystkich /rodzinę/ się martwię.Proszę daj mi łaskę szczerej modlitwy do Ciebie i łaskę prawdziwej wiary ,za ktorą bardzo tęsknię.Prawdziwie chcę czuć że Jesteś PRAWDA,DROGĄ ,Życiem.  sylvia: 27.05.2008, 16:57  Panie,przepraszam za swoja ozieblosc i egoizm wzgledem moich bliznich-cierpiacych.Dziekuje za te laske ktora uswiadomila mi kim naprawde jestem i jak naprawde umiem kochac .Bo o zmierzchu zycia bedziemy sadzeni -z MILOSCI.  ;): 23.05.2008, 16:15  Panie wysłuchaj nas, dodaj sił...bądź wola Twoja.  sylvia: 18.05.2008, 17:41  Panie prosze spraw abym mogla niesc swoj krzyz z miloscia bez buntu ktory czesto przyslania mi prawdziwa milosc.Prosze o odwage i wiare.  Ika: 13.05.2008, 09:47   Boże ,-proszę o łaskę ciagłej świadomości że cierpienie ma sens , a wtedy łatwiej je znosić i ofiarowywać. Dziękuję za piękną modlitwę ofiarowania , która wyraża wszystko.  Owieczka: 11.05.2008, 21:20  Boże, pomóż mi przyjąć cierpienie i zrobić z niego pożytek przez ofiarowanie go za potrzebujących... Pomóż mi także nieść radość i miłosć tym, którzy ich potrzebują - nie pozwól, by ludzie wokoło mnie byli "chorzy" na brak miłości...  mama: 11.05.2008, 20:59  panie pomoz mi z miloscia przyjac moj krzyz chryste ulecz mojego syna  Michał: 10.05.2008, 23:50  Chryste wiem ze to co czuję przeżywam aby moja wiara bardziej wzrosła.Spełnij moje prosby! Jezu ufam Tobie!  asia: 09.05.2008, 19:09   panie pomoz mi przyjac z godnoscia to co przezywam radosci i cierpienia wesala i smutki

(1)

Autor Treść

Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna