Filozof - istota nieznana

W ostatnich latach tysiąclecia, długa epoka dobiegta końca: wkraczamy po omacku w czas metafizyczny Zbliża się chwila, kiedy ostatecznie nastąpi pojednanie między uczonymi i filozofami, nauką i wiarą. Wielu myślicieli ożywionych duchem proroczym zapowiadało jej nadejście: Bergson, Teilhardde Chardin, Einstein, Broglie... (Jean Guitton, Grichka Bogdanow, Igor Bogdanow, "Dieu et la Science", Paris 1991) Czy rzeczywiście nadeszła chwila wkroczenia w czas metafizyczny? Czy w dobie marketingu i biznesu istnieje jeszcze przestrzeń i czas, by filozofować? Pytania nieoczywiste - choć coraz częściej człowiek przeciera oczy i w szalonym pędzie życia zaczyna stawiać poważne pytania. Pytania o sens, wolność, sumienie. Pytania, które zrodziła i rodzi nadal filozofia. Podczas gdy wielu mówi z pobłażliwym uśmiechem o "filozofowaniu" jako o zajęciu co najmniej nieprzyzwoicie dziwnym i nie z tego świata, wielu jednak dostrzega i odkrywa w sobie pragnienie nie tylko zdobywania wiedzy, ale "miłowania Mądrości". Może trudno spotkać w dzisiejszej rzeczywistości - na ulicach pełnych nowoczesnych banków i markowych sklepów - przechadzających się miłośników Mądrości, dywagujących niczym starożytni greccy filozofowie o sensie i przyczynie wszystkiego co jest. Jednak w zaciszu wielu serc i umysłów rodzi się filozofia przełomu tysiącleci. Nie chodzi tu o filozofię uprawianą na uniwersytecie, ale o - jak mawiał ks. prof. Józef Tischner - "myślenie według wartości". Człowiek istotą myślącą Człowiek jest i pozostanie istotą nieznaną. Nie jest to bynajmniej naukowy sceptycyzm. Człowiek nosi w sobie tajemnicę i to stanowi radosną prowokację, motyw do poszukiwań. Można powiedzieć, że to jest wezwanie do filozofowania, do odwagi myślenia, które przekracza mury getta, w które często sami się wpędzamy. Człowiek z natury jest filozofem, nawet, gdy sobie tego nie uświadamia. Istota nieznana, która jednak myśli, pyta, błądzi, "trzcina myśląca" (by użyć określenia Pascala). Kim jest - a może inaczej - kim chciałby być filozof na przełomie tysiącleci, w epoce pojednania? Rodzimi poszukiwacze Mądrości Szukając odpowiedzi warto przywołać dwóch świadków - poszuldwaczy Mądrości z naszego rodzinnego domu: Stanisława Brzozowskiego i Antoniego Kępińskiego. Pierwszy z nich - Stanisław Brzozowski (1878-1911), autor m.in. "Legendy Młodej Polski", literat i filozof pisał: "Człowiek potrzebuje do życia nie tylko znajomości rzeczywistego świata, lecz i takiego poglądu na świat, który by sprzyjał utrzymaniu się i spotęgowaniu jego osobowości. (...) Z poetą i artystą filozof ma to wspólnego, że - podobnie jak oni - tworzy swój własny świat. Twórczość filozofa różni się jednak w tym od twórczości artysty lub poety, że świat stworzony przez tych ostatnich jest przeważnie przedmiotem kontemplacji, a świat metafizyczny, świat stworzony przez filozofa, pozostaje w bezpośrednim związku z czynem i działalnością". (Wczesne prace krytyczne, Warszawa 1988, s. 695). Profesor Antoni Kępiński (1918-1972), wybitny psychiatra i filozof, w swojej książce zatytułowanej "Poznanie chorego" zauważył: "Dobrym psychiatrą może być tylko człowiek, który ma wyczucie ludzkich konfliktów, istniejącego w człowieku naturalnego skrzywienia, a więc najczęściej ten, który to skrzywienie sam w sobie wyczuwa i jest na tyle świadomy, że z niego zdaje sobie sprawę. Kontakt z chorymi otwiera przed człowiekiem jakby nowy, prawdziwy świat, wobec którego normalne kontakty towarzyskie, przyjęte normy zachowania się, maski itp. stają się nudne, bezbarwne i fałszywe". (Poznanie chorego, Warszawa 1989, s. 163.) Człowiek - kreator rzeczywistości Te dwa świadectwa dają dzisiaj do myślenia. Rzeczywiście potrzebujemy poglądu na świat, który spotęguje i umocni osobowość człowieka. Chodzi o to, by nie dać się kupić tanim i łatwym rozwiązaniom, które proponuje myślenie bez wartości. Chodzi o to, by mieć twarz. A człowiek z twarzą to prawdziwy twórca, kreator rzeczywistości (w rozumieniu chrześcijańskim - pomocnik, współpracownik samego Boga). Każdy człowiek - istota nieznana - ma swój własny świat; filozof nie tylko jednak pogrąża się w podziwie i łatwym zachwycie wobec swego wewnętrznego świata przeżyć (kontemplacja), ale mądrze działa (słowo - "działa" należy rozumieć w szerokim sensie). Życie poszukiwacza Mądrości może stawać się i być swoistym dziełem sztuki, ale takim, które nie tylko zachwyca, wstrząsa i wzrusza, lecz pociąga i mobilizuje do czynu. Czyn ma sens właściwy, gdy pełen jest miłości. Miłość i Mądrość Może nieco prowokacyjnie zabrzmi teraz świadectwo profesora Kępińskiego. Gdyby w miejsce słowa "psychiatra" podstawić słowo "człowiek" lub "filozof"' powstanie ciekawa definicja istoty nieznanej. Kiedy Miłość jest ofiarna, a Mądrość prawdziwa, wówczas to co nieznane może okazać się cudownym zaskoczeniem Dobry człowiek, dobry filozof to ten, kto dobrze wie i sam tego doświadcza (co więcej - ma odwagę o tym mówić), że jest w pewien sposób chory, ale to nie jest choroba na śmierć, lecz pierwszy krok ku prostowaniu dróg. Kiedy sam jestem chory, dopiero wtedy w całej prawdzie odkrywam, co znaczy spotkać naprawdę drugiego człowieka. Kiedy doświadczam słabości w różnych wymiarach, wszystkie konfiguracje, układy, maski stają się "nudne, bezbarwne, fałszywe". Wtedy rodzi się Prawda o istocie nieznanej. Istocie, która istnieje naprawdę tylko wtedy, gdy jest zdolna do miłowania Mądrości. Miłość i Mądrość - słowa klucze do zrozumienia człowieka - istoty nieznanej, wyznaczają drogę na przełomie tysiącleci, gdy marzymy o pojednaniu między nauką i wiarą, między uczonymi i filozofami. To jest droga otwarta, to jest droga, która nadaje życiu sens. Ofiara i Prawda Gdy człowiek zdobywa się na odwagę, by mądrze kochać, wchodzi - pomimo "istniejącego wewnętrznego skrzywienia" - na drogę tych, którzy proroczo zapowiadali "czas metafizyczny", bo prawdziwe pojednanie nauki i wiary, uczoności i filozofii rodzi się w sercu zdolnym do Miłości. Nie wolno nam jednak - w imię myślenia według wartości - zapomnieć o tym, że Miłość łączy się z Ofiarą, Mądrość zaś z Prawdą. Filozof - istota nieznana, człowiek - istota nieznana. Te określenia nie niosą smutku i niepewności. Kiedy Miłość jest ofiarna, a Mądrość prawdziwa, wówczas to co nieznane może okazać się cudownym zaskoczeniem. Ks. PAWEŁ NOWAKOWSKI Jeszcze nikt nie skomentował - bądź pierwszy! Autor: Treść: Nowości Święto Najświętszej Maryi Panny Anielskiej z Porcjunkuli - 2 sierpnia Modlitwa do Matki Bożej Anielskiej rozwiązującej trudne sprawy Litania do do Matki Bożej Anielskiej Hołd dla Matki Bożej Anielskiej Modlitwa do św. Euzebiusza z Vercelli Modlitwa do św. Piotra Juliana Eymarda Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna

[ Strona główna ]

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt