Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Wyprawa do świata Koptów

     Nim Egipt stał się w VII wieku krajem islamskim, był kwitnącym i ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa. Dzisiaj w Europie wiedzą i pamiętają o tym nieliczni, a zatem można podróżować po Egipcie bez świadomości, że tak właśnie było. Podczas pielgrzymki nie sposób więc pominąć nielicznych ocalałych pozostałości, z których najcenniejsze zgromadzono w Muzeum Koptyjskim.

     Muzeum Koptyjskie

     Początki muzeum sięgają drugiej połowy lat 40. naszego wieku. Jego założycielem był Sinan Pasza, który zbierał ikony, płaskorzeźby, biżuterię i inne pamiątki starochrześcijańskie, a także przedmioty domowego użytku. Egipcjanie zetknęli się z Ewangelią już w połowie I wieku, gdy do Aleksandrii dotarł św. Marek, autor drugiej Ewangelii kanonicznej. Istniejąca wtedy nad Nilem cywilizacja wyrosła z połączenia elementów lokalnej religii wywodzącej się z czasów faraonów z wpływami grecko-rzymskimi.

     W pierwszych salach muzeum wyeksponowano fragmenty architektury i sztuki z przełomu ery przedchrześcijańskiej i chrześcijańskiej ilustrujące grunt, na jaki trafiła w Egipcie Ewangelia. Na niektórych zabytkach widać muszlę - symbol bogini Afrodyty - oraz tzw. krzyż koptyjski: w czasach faraonów symbol życia i nieśmiertelności, a następnie, ze względu na podobieństwo do krzyża, wczesnochrześcijański symbol ukrzyżowania Jezusa Chrystusa i przynależności do Niego.

     Los chrześcijan egipskich, zwanych Koptami, był nie do pozazdroszczenia. Ponieważ nie przyjęli oni uchwał Soboru Chalcedońskiego z roku 451, dotyczących dwojakiej natury Jezusa, popadli w izolację. Zdziesiątkowani potem przez Arabów padali ofiarą prześladowań. Zgromadzone w Muzeum Koptyjskim ocalałe cudem ikony przedstawiają Jezusa Odkupiciela oraz Maryję z Dzieciątkiem. Najstarsze pochodzą z IV w. i przypominają ikony bizantyjskie. Są także wczesnochrześcijańskie freski z motywami biblijnymi: Abraham na górze Moria, Jezus i Apostołowie, Najświętsza Maryja Panna oraz ryba - symbol Jezusa Chrystusa.

     Największe wrażenie na zwiedzających wywołuje jednak fresk przedstawiający grzech pierworodny. Jest to bodaj najstarsze takie wyobrażenie, jakie znamy. Obok siebie umieszczono dwie sceny. Na pierwszej Adam i Ewa przed grzechem: młodzieńczy, pełni harmonii i piękna, radośni i o nieskazitelnym wyglądzie fizycznym. Na drugim - oboje prarodzice po grzechu, który bardzo ich zmienił, co widać w fizycznym wyglądzie ich ciała. Anonimowy artysta po mistrzowsku pokazał, że grzech zmienia i zubaża całego człowieka. Tego typu malowidła są prawdziwą "Biblią pauperum" Biblią dla ubogich, którzy nie znali sztuki czytania i mogli jedynie słuchać tekstu Pisma Świętego, albo oglądać przemawiające do ich wyobraźni sceny biblijne.

     W Muzeum Koptyjskim zebrano wszystko, co udało się ocalić z różnych zburzonych świątyń. Dominuje kamień, z którego emanuje trwałość silniejsza od śmierci oraz malarstwo tak żywe, iż ma się wrażenie subtelnego obcowania z pokazywanymi postaciami. Można też obejrzeć tkaniny i szaty liturgiczne oraz rękopisy z Nag Hammadi. Są to wczesnochrześcijańskie teksty szacowane na IV i V w.

     O orientacji gnostyckiej. Dzięki nim wiemy, jak rozumiano i objaśniano Biblię oraz znamy proces formowania się doktryny chrześcijańskiej. Nie zabrakło w nim odrzuconych przez Kościół pierwiastków ezoterycznych.

     Duże wrażenie robią przedmioty codziennego użytku: lampki oliwne i kobiece ozdoby, ceramika i przedmioty wykonane z metalu, skrzynka starannie inkrustowana kością słoniową, skrzynka z hebanu do przechowywania ksiąg liturgicznych, łyżki, klucze, statuetki z kości słoniowej, a także kadzielnice i sprzęty liturgiczne. Nade wszystko jednak uwagę przyciągają ikony. Starożytny artysta poprzedzał swoje przedsięwzięcie malarskie postem i modlitwą, prosząc o natchnienie i pomoc Bożą w przedstawianiu postaci, które otaczał głęboką czcią. Dzieła te cieszyły się nie tylko podziwem, lecz i prawdziwą adoracją ze strony wiernych. Sztuka rodziła się z osobistej kontemplacji i głębokiego przeżywania Boga.

     Muzeum jest stylizowane na wzór dawnej świątyni. Im bliżej naszych czasów, tym wyraźniej widać w sztuce koptyjskiej wpływy islamu. Szczególny urok mają zasłaniające okna i kontrastujące z otoczeniem rzeźbione kraty nazywane ma- szrabijami.

     Odwiedziny muzeum to fascynująca wyprawa w przeszłość. Dookoła rozciąga się dzielnica koptyjska i ktoś z dużą wrażliwością i wyobraźnią może sobie odtworzyć życie pierwszych pokoleń egipskich chrześcijan. Śiła ich wiary pochodziła również z bliskości Ziemi Świętej i Jerozolimy oraz z faktu, że tworzyli jeden z najstarszych Kościołów. I to właśnie powoduje, że po dziś dzień - mimo ubóstwa i zagrożeń - czuje się, że Koptowie mają poczucie własnej godności oraz dumy i patrzą bez kompleksów na chrześcijańskich przybyszów z Europy.

Ks. Waldemar Chrostowski

Miejsca Święte 2/97


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść



Poprzednia[ Powrót ]Następna

 
[ Strona główna ]


Modlitwy | Opowiadania | Zagadki | Polityka Prywatności | Kontakt

© 2001-2020 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej