Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

Kościół w wielkomiejskim parku

     Ewenementem na skalę europejską jest drewniany XVI-wieczny kościółek śląski, który w 1938 roku został przeniesiony do Parku Kościuszki w Katowicach. Władze miasta zakupiły go od parafii we wsi Syrynia koło Raciborza za cenę 5000 złotych. Przewieziono go w częściach i ustawiono na najwyższym wzgórzu w mieście. Zespół kościoła pod wezwaniem św. Michała Archanioła z Syryni jest jednym z najstarszych w Polsce. Składa się z centralnie położonego kościoła, wolno stojącej dzwonnicy i otaczającego całość ogrodzenia. Stojący dziś w parku miejskim drewniany kościół pochodzi prawdopodobnie z 1510 roku (data widnieje na jednej z belek kościoła). Niektórzy przypuszczają, że jest jeszcze starszy, gdyż do budowy użyto okrąglaków niewymagających żadnej obróbki; ponadto sposób wiązania zrębu jest prymitywny, to znaczy bez używania gwoździ. Argumentem w dyskusji jest także owa data na belce kościoła - w drewnianych kościołach umieszczano ją z okazji większych remontów. Możliwe więc, że w 1510 roku dokonano powiększenia lub renowacji przeszło dwustuletniej budowli. Nie zachowały się jednak żadne dokumenty, które by to potwierdzały.

     Przez ponad czterysta lat kościół św. Michała służył mieszkańcom wsi. Tamtejsi parafianie rozbudowywali i upiększali świątynię. Dzisiejszy wygląd uzyskała ona w połowie XVII wieku. Na początku XX wieku kościół był już za mały na potrzeby parafii, wybudowano więc nową świątynię, a środki ze sprzedaży zabytku wsparły tę inicjatywę.

     Kościół św. Michała Archanioła w Katowicach został konsekrowany 11 czerwca 1939 roku. W czasie II wojny światowej był zamknięty. Prawdopodobnie okupantowi należy przypisać wykonanie w rejonie kościoła, na głębokości 8-12 m, podziemnych korytarzy łączących powierzchnię ze znajdującymi się w tym miejscu, położonymi stosunkowo płytko pod ziemią starymi wyrobiskami kopalni Wujek. Charakter prac wskazywałby, że chciano umieścić w tym miejscu (ze względów obronnych) różne pomieszczenia sztabowe. Zbliżający się front uniemożliwił dokończenie inwestycji. Niedokończone lochy przypuszczalnie wysadzono w powietrze tuż przed nadejściem Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku. Po zakończeniu wojny do pilnowania opuszczonego kościółka na jakiś czas zatrudniono stróża. Nie odprawiano tu regularnie nabożeństw, a świątynia stopniowo popadała w ruinę i często była dewastowana. Ponownie zaczęła pełnić funkcje sakralne 18 maja 1958 roku, kiedy już po raz trzeci została konsekrowana.

     3 marca 1960 roku za głównym ołtarzem zawieszono wielki krzyż, a obok umieszczono napis: "W krzyżu cierpienie - zbawienie - miłości nauka". Wkrótce też pojawiły się na ścianach stacje Drogi Krzyżowej, ustawiono nowy ołtarz Matki Bożej, a 29 września tegoż roku ksiądz rektor Józef Skornia poświęcił figurę św. Michała. Za sprawą bp. H. Bednorza, częstego gościa zabytkowego kościółka, do świątyni trafiły trzy bardzo cenne drewniane figury świętych. Ozdobiły ambonę. Kościół przystroił też mały, wykonany z węgla ołtarz św. Barbary. W ciągu następnych lat kościół wzbogacił się o nowe wyposażenie.

     Niezwykle malowniczą częścią całego zespołu architektonicznego jest wieża. W 1646 roku umieszczono w niej dzwon o wadze 500 kilogramów zwany Urbanem. Widniał na nim łaciński napis: O rex gloriae, veni cum pace ("O Królu chwały, przybądź z pokojem"). Inskrypcja wiąże się zapewne z faktem, iż dzwon powstał w czasie wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Mniejszy dzwon znajdował się nad głównym wejściem do kościoła. W 1726 roku parafia otrzymała kolejny dzwon, ważący 300 kilogramów, o nazwie Marek. Kiedy kościół św. Michała przeniesiono do Katowic, dwa największe dzwony zawieszono w nowym kościele św. Antoniego w Syryni, wkrótce parafia dokupiła kolejny dzwon. W czasie II wojny światowej wszystkie trzy dzwony wywieziono w głąb Niemiec. Powszechnie uważano, że zostały przetopione. Dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku okazało się, że Urban i Marek ocalały i znajdują się w diecezji Hildesheim w Niemczech. Dzięki zaangażowaniu proboszcza Syryni, parafian, głównie Jana Siedłaka zamieszkałego w Niemczech, oraz redaktora naczelnego drugiego programu niemieckiej telewizji, Reinharda Appla, udało się odzyskać dzwony i sprowadzić je w 1980 roku do Syryni.

     Kościół św. Michała w Katowicach po latach zaniedbań doczekał się właściwej opieki ze strony władz miasta, gdyż gmina, która jest właścicielem obiektu, poczuwając się do roli gospodarza, przeznaczyła znaczne kwoty na konserwację, renowacje i zabezpieczenie obiektu. W latach dziewięćdziesiątych przeprowadzono kompleksowe prace oraz zagospodarowano teren wokół kościoła. Ostatnim etapem była likwidacja pustek, to znaczy podziemnych korytarzy pod kościołem, poprzedzona ich penetracją i zabezpieczeniem. Podczas prac badawczych nie napotkano żadnych śladów dramatycznych wydarzeń sprzed lat. Główną część podziemi zlokalizowano pod prezbiterium i zakrystią. Każda większa ulewa mogła zatem spowodować zapadnięcie się zabytku nawet o kilka metrów. Korytarze zalano więc specjalną zastygającą substancją.

     Zabytek przetrwał szczęśliwie setki lat. Przetaczały się wokół niego liczne najazdy obcych wojsk. Łaskawie ominęły go zawieruchy dwóch wojen światowych. Dopiero w latach pięćdziesiątych był wielokrotnie okradany i niszczony przez chuliganów, którzy urządzali w nim nawet pijackie posiady. I oto w połowie lat dziewięćdziesiątych, jakby "w odwecie" za wieki bezpieczeństwa, kościółek płonął kilka razy. Na szczęście dzięki nowoczesnym systemom zabezpieczającym nie doszło do większych zniszczeń.

     W maju 1997 roku prezydent Katowic Henryk Dziewior w celu zapewnienia bezpieczeństwa obiektowi podjął decyzję o zorganizowaniu w zabytkowym zespole kościoła św. Michała punktu muzealnego - filii Muzeum Historii Katowic. Od niedawna istnieje tu parafia, której proboszczem jest ks. Władysław Kolorz.

     Drewniana budowla na stałe wrosła w wielkomiejski krajobraz Katowic i stała się ulubionym miejscem zwiedzających oraz zawierających małżeństwa.

Joanna Jarmosiewicz
Historię kościoła opracowano na podstawie przewodnika Jacka Siebela, Kościół świętego Michała Archanioła w Katowicach, Katowice 1998.
Miejsca Święte, nr 77


   

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść



Poprzednia[ Powrót ]Następna

 
[ Strona główna ]


Humor | O stronie... | Wspomóż nas | Polityka Prywatności | Reklama | Kontakt

© 2001-2020 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej