Miasto zostało założone w I wieku przez Rzymian jako obóz wojskowy i uzdrowisko nazwane od imienia celtyckiego boga Granusa - Aąuae Grani. W średniowieczu był to jeden z główniej szych ośrodków państwa Franków, znajdowała się tutaj także rezydencja Karola Wielkiego.

Kościół San Vitale, który został wzniesiony przez Justyniana Wielkiego w Rawennie stał się budowniczym wzorcem dla pałacowej świątyni Karola Wielkiego.

Wnętrze akwizgrańskiego oktogonu wieńczy ośmiodzielne sklepienie klasztorne. Antyczne kolumny znajdujące się w emporach sprowadzono z Rzymu i Rawenny. Krata oraz skrzydła drzwiowe z brązu, zdobione ornamentami nawiązującymi do form antycznych, powstały na dworze cesarskim.

Znaczenie świątyni wzrosło dzięki licznym cennym relikwiom ściągniętym tu przez Karola Wielkiego.

W 799 roku Karol Wielki otrzymał od patriarchy Jerozolimy pokaźną ilość relikwii, za które odwdzięczył się posyłając własne poselstwo do Jerozolimy. Mnisi przybywający ze Wschodu przywozili Karolowi Wielkiemu w darze relikwie w pojemnikach o kształcie mis, wśród których były także fragmenty Krzyża Chrystusa. Papieże Ha- drian i Leon podarowali świątyni kolejne święte dary. Relikwiarz Maryi, który powstał w latach 1220-1238 kryje cztery najważniejsze relikwie świątyni: suknię Maryi z żółta- wo-białej bawełny, pieluszki Dzieciątka Jezus z ciemnożółtej wełny, przesiąkniętą krwią chustę na biodra z Krzyża Chrystusa oraz całun Jana Chrzciciela wykonany z delikatnego płótna. Wykonanie na wzór francuskich kaplic królewskich relikwiarza Maryi oraz Karola Wielkiego rozpoczęto około 1165 roku, a ukończono w 1215 roku. Obydwa wykonane są w formie domku i niezwykle bogato zdobione. Dla wiernych zostały wystawione w dobudowanym w latach 1355-1414 gotyckim prezbiterium. Pierwsze dokumenty potwierdzające, że relikwie zostały wystawione dla wiernych pochodzą już z roku 1312.

Katedra w Akwizgranie była miejscem koronacji królów niemieckich oraz celem licznych pielgrzymek.

Warto wiedzieć!

W średniowieczu święte skarby z Akwizgranu, były celem licznych pielgrzymek. Większa ilość skarbów zgromadzonych była jedynie w Santiago, Jerozolimie oraz Rzymie. Pielgrzymi do akwizgrańskiej katedry przybywali z różnych stron świata, świadczą o tym kaplica ufundowana przez króla Węgier i Polski Ludwika I Andegaweńskiego oraz ołtarz św. Wacława.