Wieszcz w Wielkopolsce

Wśród historyków literatury panuje dziś coraz powszechniejsze przekonanie, że pierwszy zamysł napisania wielkiej epopei szlacheckiej nie powstał w dalekiej Francji, ale właśnie tu - na ziemi wielkopolskiej. Przebywając przez siedem miesięcy na przełomie lat 1831 i 1832 Mickiewicz poznawał życie wielkopolskich dworków szlacheckich. Uczestniczył w ich życiu, w ich miłościach i swarach. Reminiscencje tamtych doznań można w barwnych opisach znaleźć na kartach jego największego dzieła.

Zaraz po przyjeździe z Drezna, wczesną jesienią 1831 roku, Mickiewicz zatrzymał się w Kopaszewie, nieopodal Krzywinia, w klasycystycznym pałacu Honoraty Skórzewskiej. Tutaj poznawał rarytasy kuchni polskiej, których wspomnienie odnajdujemy na kartach Pana Tadeusza w opowiadaniu Wojskiego o wielkiej księdze kucharskiej.

Jednak głównym motywem, dla którego Mickiewicz podjął podróż do Wielkopolski, była próba przedostania się przez granicę, by dołączyć do walczących w powstaniu listopadowym. Dlatego ochoczo skorzystał z zaproszenia właścicieli Śmiełowa, bo stamtąd od granicy Księstwa Poznańskiego dzieliło go już zaledwie kilka kilometrów.

W tamtych czasach z Kopaszewa do Śmiełowa można było dojechać tylko pocztą konną przez Książ i Kolniczki do Żerkowa. Tu do tej pory można oglądać budynki dawnej poczty konnej. Wielu podróżnych, w tamtych czasach niepokojów powstańczych i lęku przed grasującą zarazą j cholery, z pewnością zatrzymywało się w Kolniczkach - miejscu kultu maryjnego.

Świątynia wśród pól

Dziś, w miejscu drewnianego kościoła, który został przeniesiony do niedalekiego Boguszynka i pełni tam rolę kościoła filialnego, na początku lat pięćdziesiątych zbudowano nową świątynię. Jej ceglana bryła góruje ' wśród wielkopolskich pól. Łatwo znaleźć paralele do mickiewiczowskich opisów. Do dziś tę świątynię nawiedzają liczne pielgrzymki. Dlatego też znajduje się na mapie sanktuariów wielkopolskich.

A zupełnie niedawno, bo zaledwie w roku 1995 o świątyni w Kolniczkach głośno było w środowisku medycznym Poznania. To właśnie tam złożono akt zawierzenia Matce Zbawiciela, pisząc w nim: Zawierzamy Tobie Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich, Farmaceutów, Pielęgniarek. Spraw, aby były one prawdziwymi wspólnotami służby i miłości.

Do Żerkowa i Śmiełowa

Z Żerkowa, drogą stromo opadającą ku dolinie Lutyni, można dojechać do Śmiełowa. Z daleka widoczna jest bryła jednego z najpiękniejszych pałaców klasycy stycznych Wielkopolski. W nim przez kilka tygodni późnego lata 1831 roku Adam Mickiewicz był gościem Gorzeńskich. Pofalowane okoliczne pola i pobliska karczma, stały się inspiracją do zamieszczenia ich opisów w Panu Tadeuszu. Tu podobno Mickiewicz spotkał pierwowzór swego literackiego Jankiela. W roku 1975 w pałacu otwarto muzeum poświęcone poecie. Wśród zgromadzonych pamiątek poznajemy atmosferę, jaka otaczała wieszcza, kiedy rodziły się pierwsze inspiracje do napisania narodowej epopei. Okalający pałac park, z medalionem poety na cokole, także zachował tamtą atmosferę. Warto odbyć spacer jego alejkami i odpocząć pod dębem, w cieniu którego często przesiadywał Adam Mickiewicz.