Kamień węgielny pod budowę świątyni położył w 1163 roku papież Aleksander III. W chwili ukończenia budowy, około 1330 roku, katedra miała 130 metrów długości, charakterystyczne dla gotyku łuki przyporowe, duży transept i długie prezbiterium oraz dwie sześćdzie- sięciodziewięciometrowe wieże.

Katedra Notre Dame odegrała niezwykłą rolę w historii Francji. Często stanowiła wystawną oprawę dla znaczących wydarzeń, oficjalnych ceremonii i uroczystych pogrzebów W XV wieku katedra była świadkiem koronacji Henryka V Angielskiego na króla Francji, tutaj odbył się w XVI wieku ślub Marii Stuart z późniejszym Franciszkiem II. W czasie Rewolucji Francuskiej Robespierre okrzyknął ją "Świątynią Rozsądku" - dzięki czemu uniknęła planowanego zburzenia. Wreszcie w roku 1804 w jej murach Napoleon odebrał koronę z rąk papieża Piusa VII i koronował się cesarzem Francji. W 1944 roku generał de Gaulle dziękował w tej świątyni za wyzwolenie Paryża.

Pomimo że budowa Notre Dame trwała niezwykle długo, to nie jest ona jeszcze ukończona, na przykład brakuje wierzchołków obu wież. Katedra jest niezwykle harmonijnym połączeniem elementów romańskich z wpływami gotyckimi. Nad trzema portalami kościoła widnieje galeria biblijnych królów, z pokolenia Judy i Izraela, składająca się z dwudziestu ośmiu postaci. W 1793 rzeźby padły ofiarą Rewolucji Francuskiej, za pomocą sznura zrzucano jedną po drugiej. Dopiero w 1977 roku odnaleziono je przy okazji budowy w jakimś wykopie. W rezultacie oryginały powędrowały do Musee de Cluny w Dzielnicy Łacińskiej, ponieważ na fasadzie katedry znalazły się wcześniej dziewiętnastowieczne reprodukcje.

W XIX wieku architekt Viollet le Duc rozpoczął w katedrze, budzące kontrowersje, prace restauracyjne. Do ponownego odkrycia piękna gotyckiej budowli przyczyniła się w szczególny sposób powieść Wiktora Hugo o ułomnym dzwonniku. Niestety, to co dzisiaj oglądamy i podziwiamy jest kopią dawnej świetności.

Warto wiedzieć!

• W katedrze Notre Dame na szczególną uwagę zasługują: portal Matki Bożej, otoczonej figurami świętych i królów, będący wspaniałą XIII-wieczną kompozycją rzeźbiarską; galeria des Chimeres, na której znajdują się słynne katedralne demony; skarbiec, kryjący wiele cennych relikwiarzy i manuskryptów; łuki przyporowe - dzieło Jeana Ravy - otaczają apsy- dę katedry i mają piętnaście metrów rozpiętości.
• Na placu du Parvis przed katedrą Notre Dame znajduje się wpuszczony w ziemię punkt zerowy wszystkich dróg we Francji, które prowadząc ze wszystkich stron kraju spotykająsię w tym właśnie miejscu.
• Z placu du Parvis można dostać się do krypty archeologicznej katedry Notre Dame. W podziemiach znajdują się fundamenty, wykopaliska, modele rzymskiej Lutecji i średniowiecznego Paryża.
• Z prawej strony katedry Notre Dame znajduje się mały ogród, zwany skwerem Jana XXIII.