|
|
Choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczynę zgonów oraz inwalidztwa
Choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczynę zgonów oraz inwalidztwa w krajach wysoko rozwiniętych, w tym i w Polsce.
Choroby układu krążenia
Do grupy tych schorzeń zaliczamy chorobę niedokrwienną serca (dusznica bolesna oraz zawał serca), niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze oraz choroby naczyń mózgowych (udary mózgu). Szczególnie często choroby układu krążenia są przyczyną zgonów wśród mężczyzn w średnim wieku, w Polsce przedwczesna umieralność spowodowana tymi chorobami jest dwukrotnie większa niż w krajach Europy Zachodniej. Większość groźnych powikłań spowodowana jest przez proces miażdżycowy rozwijający się w naczyniach serca, mózgu lub innych narządach. Uważa się, że w wieku 40 lat praktycznie każdy ma w jakimś stopniu zmiany miażdżycowe w obrębie naczyń. Badania epidemiologiczne wykazały, że istnieje szereg czynników usposabiających do rozwoju ognisk miażdżycowych. Do najważniejszych należą:
- Palenie tytoniu - choroby serca są dwukrotnie częstsze u osób palących w porównaniu z niepalącymi; zagrożenie zwiększa się wraz z ilością wypalanych dziennie papierosów. Ryzyko szczególnie rośnie u palaczy powyżej 50 roku życia, śmiertelny atak serca zdarza się dziesięć razy częściej u palaczy niż u niepalących w tym samym wieku. Uwaga: zagrożeni są także "bierni palacze" czyli osoby często przebywające w towarzystwie palących.
- Podwyższone ciśnienie krwi - nadciśnienie tętnicze wiąże się ze zwiększonym występowaniem i zaawansowaniem ognisk miażdżycowych. Nadciśnienie tętnicze stanowi czynnik ryzyka uszkodzenia zwłaszcza naczyń mózgowych.
- Wysokie stężenie cholesterolu we krwi - istnieje bezpośredni związek pomiędzy sposobem odżywiania się a zachorowalnością na chorobę wieńcową serca. Wraz ze wzrostem ilości tłuszczów w diecie rośnie liczba zawałów serca, albowiem następuje wzrost poziomu cholesterolu we krwi i zwiększa się jej krzepliwość.
- Wiek i płeć - występowanie zmian miażdżycowych nasila się wraz z wiekiem; bardziej zagrożeni są mężczyżni niż kobiety, wynika to m.in. z "ochronnego" wpływu estrogenów - hormonów kobiecych.
- Brak aktywności fizycznej - występowanie chorób serca jest o wiele niższe u ludzi aktywnych fizycznie niż u osób prowadzących siedzący tryb życia. Regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny (np. spacery, jazda na rowerze 5 x w tygodniu po 30 minut) wywiera bardzo korzystny wpływ na układ krążenia i jest zalecany u wszystkich osób.
- Otyłość i nadwaga - osoby otyłe częściej chorują na udary mózgu oraz chorobę wieńcową. Wynika to głównie z przeciążenia układu krążenia u osób z nadmierną masą ciała.
- Cukrzyca - choroby naczyń wieńcowych, mózgowych i obwodowych stanowią główną przyczynę przedwczesnych zgonów także wśród chorych na cukrzycę. Częściowo spowodowane jest to większym występowaniem takich czynników ryzyka jak podwyższone ciśnienie tętnicze i wyższe stężenie cholesterolu w tej grupie pacjentów.
Badania wykazały, że różne czynniki ryzyka sumują się, np. osoba, która pali, ma podwyższone ciśnienie tętnicze, wysokie stężenie cholesterolu we krwi i jest otyła, jest szczególnie zagrożona chorobami układu krążenia. Podstawą profilaktyki chorób układu krążenia jest przede wszystkim unikanie i kontrolowanie powyższych czynników ryzyka. Niezwykle ważne w tym względzie jest promowanie zdrowego trybu życia opartego na zaprzestaniu palenia papierosów, zwiększeniu aktywności fizycznej oraz ograniczeniu spożycia tłuszczów. Każdy dorosły powinien znać wartość swojego ciśnienia tętniczego oraz poziomu cholesterolu w surowicy krwi. W przypadku stwierdzenia nadciśnienia tętniczego, otyłości czy cukrzycy należy dążyć do należytej kontroli przebiegu choroby. Choroby układu krążenia są częstym
problemem medycznym, ale dzięki właściwej współpracy pacjenta z lekarzem można zapobiec ich powikłaniom.
Lek. med. MACIEJ CYMERYS Asystent Kliniki Chorób Wewnętrznych w Poznaniu
|
|