Figury nie tylko geometryczne

Te słowa Konstytucji Dogmatycznej o Objawieniu Bożym Soboru Watykańskiego II wskazują na ciągłość Bożego objawienia, od Starego Testamentu do Nowego. Uprzytomniają nam również, że w niektórych tekstach Starego Testamentu, czytanych z perspektywy śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, mogą znajdować się zapowiedzi i wyobrażenia rzeczywistości, które przyniósł Jezus w Nowym Testamencie. Zapowiedzi takie określa się mianem figur albo typów. Oto kilka przykładów:

- pierwszy człowiek Adam jest figurą Nowego Człowieka Chrystusa;
- Izaak, niosący drwa na górę Moria, wyobraża Jezusa z krzyżem, idącego na Kalwarię;
- Jonasz, wyrzucony przez rybę po trzech dniach na ląd, jest typem zmartwychwstałego Chrystusa;
- kapłan Melchizedek zapowiada arcykapłana Chrystusa;
- wąż miedziany, ratujący pokąsanych Izraelitów, jest typem ukrzyżowanego Jezusa, Zbawiciela ludzkości;
- manna jest figurą Eucharystii;
- baranek paschalny zapowiada ofiarę Zbawiciela;
- przejście przez Morze Czerwone jest typem sakramentu chrztu.

Czy Arka Przymierza pełniła również rolę figury? Kryjąc w swym wnętrzu przedmioty drogie sercu każdego Izraelity, a nadto niewidoczna za zasłoną w świątyni - czy zapowiadała proroczo rzeczywistości Nowego Testamentu? W Liście do Hebrajczyków czytamy: mamy radosną ufność, że wejdziemy do Miejsca Świętego dzięki krwi Jezusa. On bowiem zapoczątkował nam nową i żywą drogę przez zasłonę, to jest przez swoje ciało (10,19-20). Autor tych słów nazywa zasłoną (a w znaczę- niu szerszym - "Arką") ciało Chrystusa. W oparciu o ten tekst niektórzy komentatorzy upatrywali w Arce Przymierza figurę świętego człowieczeństwa Chrystusa. Św. Beda wyjaśniał, że podobnie jak manna była przechowywana w izraelskiej Arce, tak bóstwo Chrystusa było "przechowywane" i ukryte w Jego świętym ciele (Explanatio Apocalypsis, 11,19).

Patrząc na "Arkę" człowieczeństwa Chrystusa ludzie nie mogli uwierzyć, że kryje ona w sobie skarb prawdziwego bóstwa. Mieszkańcy Nazaretu powtarzali zdezorientowani: Czyż to nie syn Józefa? (Łk 4,22). A najwyższy kapłan Kajfasz, chcąc sprawę rozwikłać definitywnie, zapytał Jezusa: Zaklinam Cię na Boga Żywego, powiedz nam, czy Ty jesteś [...] Synem Bożym? (Mt 26,63).

Z tekstu Listu do Hebrajczyków wyczytywano również inną figurę, bliską tej pierwszej. W Arce Przymierza widziano zapowiedź Eucharystii, która pod postacią chleba i wina ukrywa żywego Boga. Zbliżam się w pokorze i niskości swej, wielbię Twój majestat skryty w Hostii tej. [...] Ja jedynie wierzyć Twej nauce chcę, że w postaci Chleba utaiłeś się (św. Tomasz z Akwinu, Adoro te devote).

Anonimowy autor Litanii Loretańskiej odniósł określenie "Arka Przymierza" do Maryi. Ale nie był to jego oryginalny pomysł. Wezwanie litanijne: Arko Przymierza, módl się za nami! zostało zainspirowane przez Biblię, ponieważ tak patrzy na Maryję św. Łukasz ewangelista:

- W scenie zwiastowania archanioł Gabriel powiedział do Maryi: Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego zacieni Cię [jak obłok] (Łk 1,35). Jest tu wyraźna aluzja do obłoku okrywającego Arkę Przymierza w Przybytku (por. Wj 33,9; 1 Kri 8,10; Ez 10,4). Dla Łukasza Maryja jest Nową Arką Przymierza.

- Kiedy sprowadzano Arkę Przymierza do Jerozolimy, po drodze zatrzymała się ona na trzy miesiące w domu Obed-Edoma (2 Sm 6,11). Podobnie Maryja, zmierzając z Jezusem pod sercem z Nazaretu ku Jerozolimie (Ain Karem leży blisko Jerozolimy), zatrzymała się w domu Elżbiety i Zachariasza na trzy miesiące (Łk 1,56).

- Kiedy król Dawid sprowadzał Arkę z domu Obed-Edoma do Jerozolimy, osobiście prowadził Arkę Pańską wraz z całym domem izraelskim i tańczył z całym zapałem w obecności Pana, wśród radosnych okrzyków i grania na rogach (2 Sm 6,5.14). W scenie spotkania Maryi ze św. Elżbietą mamy znamienne podobieństwo do tamtego wydarzenia. Ewangelista pisze, że na widok Maryi Dzieciątko poruszyło się w łonie Elżbiety (Łk 1,41.44). Użył przy tym nieoczekiwanie czasownika slcirtao, który oznacza "podskakiwać z radością", "poruszać się jak w tańcu", jakby chciał powiedzieć, że Maryja, osłaniająca sobą Jezusa, jest Nową Arką, a Jan Chrzciciel - drugi Dawid - tańczy przed Nią z zapałem w łonie swej matki.

- Łukasz patrzy na nawiedzenie Elżbiety, ofiarowanie Jezusa w świątyni i odnalezienie Go po trzech dniach (również w świątyni) jako na wędrówkę Arki Przymierza - Maryi - na Syjon (świątynne wzgórze w Jerozolimie), do miejsca należnego Chrystusowi. Spotykani po drodze ludzie: Elżbieta, Jan Chrzciciel, Symeon i Anna - oddają Zbawicielowi hołd chwały.

W Arce Przymierza można również dopatrzeć się figury Kościoła, zarówno ziemskiego (por. Iz 4,5-6), jak i chwalebnego w niebie (Ap 11,19). W Kościele jak w Arce Chrystus zostawił wszystko, czego potrzebuje człowiek dla swego zbawienia: Słowo Boże, łaskę, sakramenty, wspólnotę. W Kościele obecny jest niewidzialnie Chrystus i realizuje się Nowe Przymierze. Dokonane przez Zbawiciela i przypieczętowane Jego krwią (por. Mt 26,26-29), wzrasta niedostrzegalnie. A kiedy dzieje świata dobiegną końca i Chrystus przyjdzie powtórnie na ziemię, otwarta zostanie "przebłagalnia Arki" i wtedy wszyscy ujrzą zwycięstwo Kościoła, zapowiadane na kartach Apokalipsy.

Kluczem do zrozumienia Biblii jest idea Przymierza. O Przymierzu jest mowa na każdej stronie, bo Bóg chce zawrzeć Przymierze z ludźmi każdej epoki! Od czasów Abrahama zapewniał jego potomków, że chce, aby Izrael wszedł z Nim w Przymierze. I stał się Bóg Ojcem dla Izraelitów, i przyjął ich za swoją rodzinę.

Ale nadeszło Nowe Przymierze i dało początek ogólnoświatowej rodzinie, w której Chrystus dzieli się z nami swym Bożym synostwem i czyni nas dziećmi Bożymi. Konsekwencją Przymierza jest udzielenie nam życia, które jest w Bogu... (Scott Hahn, W domu najlepiej, s. 25, 39).

Sprawdź, czy zapamiętałeś...

• Co oznacza stwierdzenie, że wody potopu są figurą chrztu (1 P 3,20-21)?
• Co proroczo zapowiadała Arka Przymierza?

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna