W Jej dzień święci się pieczywo, sól i wodę; używa się ich w czasie pożarów i burz z piorunami...

5 lutego 251 - W Katanii na Sycylii poniosła męczeńską śmierć Agata, dziewica, męczennica, święta.

Urodziła się ok. 235 w Katanii na Sycylii. Należała do rodu arystokratycznego. Po przyjęciu chrztu ofiarowała całe swoje życie na służbę Chrystusowi w dziewictwie. Na jej urodę zwrócił uwagę Kwincjan, prefekt miasta, który rozpoczął starania o jej rękę lecz bezskutecznie. Odrzucając oświadczyny Agata ściągnęła na siebie gniew i nienawiść prefekta, który kazał ją oddać do domu rozpusty. Gdy mimo to pozostawała w dziewictwie, zadenuncjowano ją jako chrześcijankę i poddano różnym wyszukanym torturom cielesnym, takim jak rozszarpanie, obcięcie piersi. Na koniec wrzucono ją na rozpalone węgle, na których zakończyła życie 5 lutego 251.

Szczątki jej z czcią pochowano poza miastem. Gdy następnego roku po jej śmierci lawa popłynęła z Etny wprost na Katanię i w pewnym momencie nagle zmieniła kierunek omijając miasto, mieszkańcy przypisali to jej wstawiennictwu u Boga. Czcili ją odtąd jako swoją szczególną Patronkę. Z czasem zaczęto wzywać jej imienia we wszystkich sprawach związanych z burzą i ogniem. Jest patronką pielęgniarek, odlewników, ludwisarzy (później producentów dzwonów) oraz kominiarzy i prządek. Kobiety modliły się do św. Agaty podczas bólu piersi i przy niektórych innych chorobach, a także podczas karmienia piersią. W Palermo, które spiera się z Katanią o urodziny Świętej, w jednym z kościołów zachował się jak głosi tradycja odcisk jej stopy.

W ikonografii przedstawia się ją z domem w płomieniach, wybuchającą Etną, pochodniami i kleszczami, którymi ją katowano, z piersiami na misie oraz z kością słoniową jako symbolem jej czystości i nieugiętości. W dzień jej wspomnienia jest zwyczaj poświęcania pieczywa, wody i soli, których używa się potem jako zabezpieczenia przed żywiołami - ogniem, sztormem, burzą i piorunami.

"Chleb i sól świętej Agaty od ognia strzeże chaty".
"Gdzie święta Agata, bezpieczna tam chata".