"Słuchaj! Czuję się bardzo źle, już niedługo pójdę do nieba"

Kiedy jesienią 1916, trojga pastuszkom: Hiacyncie, Franciszkowi oraz ich kuzynce Łucji (Lúcji dos Santos), objawił się Anioł, prosząc o modlitwę do Trójcy Przenajświętszej, Najświętszego Serca Jezusowego i Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny oraz przepraszając za wszelkie grzechy, świętokradztwo i obojętność wiernych, odtąd dzieci zaczęły gorliwie się modlić w intencjach przekazanych im przez anioła. Franciszek spędzał wiele czasu na modlitwie przed tabernakulum. W ten sposób pragnął towarzyszyć znieważanemu przez ludzi Chrystusowi.

Po objawieniu z 13 lipca dzieci zostały aresztowane i zamknięte w więzieniu na dwa dni przez niechętne Kościołowi władze gminy Vila Nova de Ourém. Wtedy w trosce o siostrę, która bardzo tęskniła do rodziców, Franciszek modlił się o odwagę dla niej: "Boże, proszę, aby Hiacynta nie bała się. Odmówię za nią Zdrowaś Maryjo".

Franciszek był chłopcem spokojnym, wrażliwym, uczuciowym, odznaczającym się głęboką duchowością i wiarą. Gorąco pragnął jak najszybciej przyjąć Komunię św. i dostąpić wiecznej radości w raju. Był dobry, opiekuńczy, zdolny do wielkich poświęceń. Lubił rozmyślać i medytować. Całe swe życie i pokutę ofiarował, aby pocieszyć Pana. W październiku 1917 rozpoczął naukę w szkole podstawowej, która znajdowała się obok kościoła parafialnego. Często w drodze do szkoły zatrzymywał się w kościele na modlitwie.

We wrześniu 1918 wybuchła na Półwyspie Iberyjskim epidemia zapalenia oskrzeli i płuc, na które oprócz ojca zachorowali wszyscy członkowie rodziny Marto. Pod koniec marca 1919 na swą gorącą prośbę Franciszek przyjął I Komunię św.

Zmarł 4 kwietnia 1919 w domu rodzinnym i został pochowany na cmentarzu parafialnym. 13 marca 1952 jego szczątki przeniesiono do bazyliki w Cova da Iria i pochowano w kaplicy po prawej stronie głównego ołtarza.

Beatyfikacji pastuszków z Fatimy – Franciszka i Hiacynty Marto – dokonał 13 maja 2000 pap. Jan Paweł II. 13 maja 2017, w setną rocznicę objawień fatimskich, podczas uroczystej Mszy św. na placu przy sanktuarium w Fatimie, w czasie swojej podróży apostolskiej, papież Franciszek dokonał kanonizacji bł. Franciszka i Hiacynty Marto włączając ich w poczet świętych Kościoła katolickiego i stali się pierwszymi i najmłodszymi kanonizowanymi niebędącymi męczennikami.

Szczególnym miejscem kultu Franciszka i Hiacynty Marto w Polsce jest Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na zakopiańskich Krzeptówkach. Zostało wzniesione jako wotum za ocalenie życia papieża Jana Pawła II po zamachu z 13 maja 1981. W kościele wzniesionym w latach 1987-92 znajdują się relikwie tych Świętych.

Ich wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 20 lutego, w dzień śmierci św. Hiacynty Marto.

Obecnie trwa proces beatyfikacyjny trzeciej uczestniczki objawień maryjnych i apostołki pierwszych sobót, s. Łucji Dos Santos (1907-2005).