ks. Edmund Dalbor(1869 - 1926W 1926 roku zmarł w Poznaniu ks. kard. Edmund Dalbor (1869-1926), pierwszy Prymas w XX-wiecznej historii Polski. Chcemy dziś przypomnieć tę postać Kościoła Polskiego i Wielkopolski, akcentując niektóre faktyz posługi kapłańskiej Arcypasterza, lecz również ważniejsze dokonania społeczno-polityczne.Późniejszy Arcybiskup Poznański urodził się w Ostrowie Wielkopolskim. Studia teologiczne - jako alumn naszego seminarium duchownego - odbył w Munster, zaś doktorat - z prawa kanonicznego - bronił na słynnym Gregorianum. Święcenia kapłańskie przyjął w Rzymie. Po powrocie z Wiecznego Miasta - w latach 1894-1899 - pełnił różne funkcje duszpasterskie i pracował w kurii poznańskiej i w Gnieźnie. Nie zaniedbywał działań i współpracy z organizacjami społecznymi. W 1909 r. został oficjałem i wikariuszem generalnym. Natomiast sześć lat później otrzymał nominację na następcę abp. Edwarda Likowskiego (w 1919 został kardynałem). Od początku uchodził na "twardego" Pasterza, walczył o Polskę i godność rodaków poza granicami kraju. Jego ingresy, wizytacje, bierzmowania stawały się wielkimi manifestacjami politycznymi (za M. Banaszakiem, Edmund Dalbor, w: W kręgu rodziny kolegiackiej. Miesięcznik religijno-informacyjny Parafii pw. NMP Wniebowziętej w Środzie Wlkp., listopad 2000). Podczas I wojny światowej organizował opiekę charytatywną, doglądał jeńców, pocieszał opuszczonych, pomagał biednym. W 1917 r. powołał do życia Związek Towarzystw Dobroczynnych Caritas (miał też swój udział w organizacji i uruchamianiu tanich i bezpłatnych kuchni w Poznaniu). W 1918 r. protestował u władz pruskich w Berlinie przeciw grabieżom kościołów i dokonywaniu gwałtów na ludności polskiej przez funkcjonariuszy Grenzschutzu i Heimatschutzu. Popierał udział duchowieństwa w powstaniu wielkopolskim i akcji plebiscytowej na Śląsku i Warmii. Nie zapominał również o katolikach w Gdańsku. W niepodległej Rzeczypospolitej odważnie podejmował inicjatywy zmierzające do normalizacji życia w kraju po okresie zaborów. W 1919 r. zwołał i prowadził pierwszą - i następne - Konferencje Episkopatu Polski. Dość szybko podjął odpowiednie kroki, by reaktywować poznańskie Seminarium Duchowne. Nie można zapomnieć, że brał udział w staraniach o Uniwersytet Poznański, a po jego utworzeniu od władz państwowych uzyskał dekret erekcyjny dla Wydziału Teologicznego UP. W 1925 r. Ksiądz Kardynał zorganizował - pierwsze w wyzwolonej Ojczyźnie - Poznańskie Archiwum Archiediecezjalne. Za kadencji pierwszego Prymasa, zgodnie z bullą Vixdum Poloniae unitas, zakreślone zostały granice archidiecezji, dekanatów i parafii. Prymas usilnie dążył do regulacji statusu prawnego Kościoła w Polsce. Po ojcowsku przyjmował powracające po wygnaniu przez zaborcę zakony. Pamiętał o emigrantach (szczególnie na terenie Niemiec i Francji). To właśnie dzięki jego osobistym kontaktom nadany został nowy status Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu. Wielkie dzieło duszpasterskie (propagowanie rekolekcji dla świeckich; szerzenie kultu Najświętszego Serca Jezusa; powołanie Sodalicji Kapłanów i Związku Misyjnego Kleru, wznowienie publikacji "Nowej Biblioteki Kaznodziejskiej"), organizacyjne (Komitet Obrony Społecznej - "tanie kuchnie", kwesty na rzecz ofiar klęsk żywiołowych, na PCK) i na polu społeczno- politycznym (m.in. powołanie sekretariatu generalnego Zjednoczenia Stowarzyszeń Młodzieży Polskiej, Stowarzyszeń Robotników Chrześcijańskich i Związku Katolików Abstynentów) zostało docenione. Ksiądz kardynał E. Dalbor otrzymał doktoraty honoris causa uczelni w Krakowie, Lwowie i Munster. Został także odznaczony Orderem Orła Białego (był kanclerzem Kapituły tego Orderu) i Wielką Wstęgą Francuskiej Legii Honorowej. Pozostawił po sobie wiele artykułów z problematyki prawnej ("Miesięcznik Kościelny"), ponadto zachowały się publikacje jego kazań, homilii i konferencji, które ukazywały się w "Nowej Bibliotece Kaznodziejskiej". ANDRZEJ SIKORSKI
|
| [ Strona główna ] |
|
Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty | Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt
© 2001-2026 Pomoc Duchowa |