Zwrot ku Maryi wśród protestantów

Dziwią się sami protestanci, że doszło u nich do takiego stanu. "Maryja - stwierdza J. Ross MacKenzie, prezbiterianin - została wyłączona formalnie z pobożności protestanckiej. W XX wieku nastąpił całkowity rozwód. Nawet śpiew Magnificat wywołuje skrupuły u purytanów". Nie żywi się jakiejś pogardy dla Matki Pana, tylko po prostu nie myśli się i nie mówi o Niej.

"Nie było tak - zauważa pastor Henryk Chavannes - w XVI wieku, jak świadczy antologia W. Tapoleta pt. Chwała Maryi u reformatorów (Tybinga 1962) z fragmentami z dzieł twórców Reformacji, których język jest dużo bliższy postawie katolickiej". Coraz częściej dają się słyszeć w środowisku protestanckim głosy, aby zerwać z obojętnością i krytycyzmem, jakie się wkradły zwłaszcza w wieku Oświecenia, i wrócić do nauki i praktyki początkowej.

Luter, jak przypominają współcześni pisarze protestanccy, zachował trzy święta maryjne: Zwiastowanie, Nawiedzenie i Oczyszczenie. Poświęcił Maryi około 80 kazań, w których przedstawił Ją jako doskonały model życia chrześcijańskiego i typ Kościoła. Napisał głęboki i piękny Komentarz do Magnificat, w którym wysławia Matkę Bożą, a nawet kieruje do Niej prośby, między innymi by była natchnieniem naszego życia. W swoim pokoju zachował obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus. Kalwin przyjmował naukę czterech pierwszych Soborów, a więc i dziewicze Macierzyństwo Boże Maryi; pisał, że Bóg "przyznał Jej najwyższą godność"; wzywał, byśmy byli "uczniami Dziewicy Maryi". W Księdze królewskiej Henryka VIII jest określone jako bluźnierstwo stawianie Matki Najświętszej na równi z innymi kobietami. W Apologii Wyznania Augsburskiego znajduje się oświadczenie, że "Maryja jest godna najwyższych zaszczytów".

Na zaniedbanie kultu Maryi u protestantów wpłynęła skrajnie rozumiana ich zasada: "tylko Chrystus", która zrodziła obawę, że Maryja może przesłonić sobą czy przyćmić Pana Jezusa. Ale już sam Luter skarżył się, że jego zwolennicy przestając się modlić do Matki Bożej bynajmniej nie stali się gorliwsi w modlitwie do Chrystusa. Wręcz przeciwnie. "Czy to nie wstyd - wymawiał swoim 25 III 1532 r. - że ongiś tak się wychwalało Matkę, a teraz zapomina się całkowicie o Synu?" W XIX wieku Newman, nawrócony z anglikanizmu na katolicyzm, zauważył: "Kiedy patrzymy na Europę, to odnosimy wrażenie, że wiarę w bóstwo Chrystusa zagubiły te właśnie narody i kraje, które zerwały z nabożeństwem do Jego Matki, natomiast te, które przewodziły w Jej czci - pozostały prawowierne".

Dzisiaj spostrzegają też teologowie protestanccy, że zaniedbanie kultu Maryjnego prowadzi nawet do niewiary we Wcielenie Syna Bożego. Okazuje się, że jak za życia ziemskiego, tak i teraz Maryja "nosi i chroni swego Syna..., nosi i chroni tajemnicę Jego bytu wśród nas. Bez Niej zatraca się tajemnicę odkupieńczą Jej Syna. Z Nią przyjmuje się ją z radością". Tak zakończył swój odczyt, na spotkaniu Towarzystwa Ekumenicznego NMP w Waszyngtonie (30 IV 1977), profesor protestancki Donald Dawe. Odczyt ten zatytułował Od niefunkcjonowania do niewierzenia.

W ostatnich dziesiątkach lat obserwuje się wśród teologów protestanckich duże zainteresowanie problematyką maryjną, zwłaszcza w związku z dyskusją nad Wcieleniem. Najwybitniejszy z nich Karol Barth rewindykuje Maryi tytuł Matki Bożej i broni Jej dziewictwa, aby zabezpieczyć prawdę, że Chrystus jest prawdziwym człowiekiem i rzeczywistym Synem Bożym. W 1950 r. H. Asmussen, luteranin, wydaje książkę pt. Maryja, Matka Boża, w której podkreśla, że "nie można poznać Jezusa, nie patrząc na Maryję". W 1976 r. ukazuje się książka anglikanina Jana de Satge pt. Ku ziemi - Nowe spojrzenie protestanckie na Maryją Dziewicą. Spojrzenie to jest bliskie nauki katolickiej. Słynne stało się dzieło Maxa Thuriana z Taize pt. Maryja, Matka Pana, obraz Kościoła. Teolog kalwiński przedstawia Maryję jako "Matkę Duchową w Kościele-Matce, którego jest żywą i pokorną figurą". Teologowie protestanccy biorą żywy udział w zjazdach Towarzystwa Ekumenicznego NMP, zarówno w jego gałęzi angielskiej, jak amerykańskiej. Ostatnio zabierają też głos na międzynarodowych kongresach mariologicznych, które urządza rzymska Akademia Maryjna, oraz na sympozjach organizowanych przez fakultet katolicki Marianum. Coraz bardziej są zgodni z katolikami, że Maryję należy wysławiać, czcić i naśladować. Trudność sprawia im jeszcze modlitwa do Maryi (jak i prawda o pośrednictwie Maryjnym), ale i tu wielu się zgadza, że należy łączyć się w modlitwie do Boga z Maryją w tajemnicy obcowania świętych. "Wiele jest znaków nadziei na zgodę ekumeniczną co do Maryi", pisze E. R. Carroll.

W parze z tym zwrotem ku Maryi w teologii protestanckiej idzie, a nawet go wyprzedza zwrot ku Niej w pobożności. Już przed ostatnią wojną światową odzywały się wśród braci odłączonych głosy, aby wrócić do Maryi. Niektóre z nich zebrał św. Maksymilian Kolbe i opublikował w "Rycerzu" w artykule pt. Tęsknota za Matką. Pisarz Jungnickel wołał już w 1919 r.: "Kościół ewangelicki umiera z zimna. Musimy przyprowadzić go do Matki, do Maryi. Wtedy cały się rozgrzeje". Pastor J. Lortzing z Getyngi wydał broszurę pt. Kwiatki maryjne na obcej ziemi, w której podał ponad sto różnych głosów protestanckich za kultem Maryi. W 1933 r. ukazał się w Kolonii Apel do wszystkich chrześcijan o przywrócenie kultu Maryi w Kościele protestanckim. C. Meerensy uskarżał się w Holandii na brak pieśni, obrazów i kościołów ku czci Maryi, gdy "tymczasem - jak pisał - nikt nie może zbliżyć się do Chrystusa, jeżeli Go nie otrzyma z rąk Maryi".

Te głosy nasilają się dzisiaj w świecie protestanckim. Biskup luteranski W. Stahlin pisze, że każdy ewangelik powinien się wstydzić, że zostawił na uboczu tak ważny element orędzia chrześcijańskiego, jakim jest Maryja. Kościół reformowany w Holandii na swym synodzie w 1950 r. ogłosił list pasterski pt. Katolicyzm i protestantyzm, w którym jeden rozdział poświęca Najśw. Maryi Pannie, gdyż Ona "znajduje się w centrum wiary, bardzo blisko Chrystusa". Marcin Cruse, przewodniczący Kościoła ewangelickiego w Niemczech, jia początku tego Roku Maryjnego udzielił wywiadu dla pisma "Jesus", w którym podkreśla: "Maryja to także nasza sprawa"; gdy w ostatnich dwóch wiekach w jego Kościele była silna antypatia do pobożności maryjnej, to "dziś rzeczy się zmieniły".

Rośnie pobożność maryjna wśród anglika- nów. Nierzadko w kościołach anglikańskich jest kaplica poświęcona Matce Bożej. Sanktuarium maryjne w Walsingham, odbudowane w 1931 r., przyciąga nie tylko katolików. Angielski pastor J. Neville Ward, metodysta, ogłosił książkę o różańcu (Piąć [tajemnic] bolesnych i dziesiąć radosnych), która cieszy się wzięciem. Niedawno, w 1984 r., kanonik A. M. Allchin z Canterbury wydał dzieło pt. Radość Wszelkiego Stworzenia - Anglikańska medytacja nad miejscem Maryi. Ta antologia to jakby chór poetów i kaznodziei - od XVII do XX w. - wysławiający Matkę Bożą. Ożywia się nabożeństwo do Matki Bożej w Kościele szwedzkim, jak informuje nas konwertytka Ingrid Yden-Sandgren. W łonie protestantyzmu powstają nowe formy życia wspólnotowego, w których przywraca się lub ożywia kult Maryi, m.in. przez cześć Jej obrazów, odmawianie Zdrowaś Maryjo. Od 1950 r. istnieje słynna wspólnota kalwińska w Taize, gdzie Maryi daje się poczesne miejsce, również w liturgii. W Niemczech istnieje zgromadzenie luterańskie Sióstr Maryi z głównym domem w Darmstadt. Basilea Schlink, założycielka, uważa sobie za wielką łaskę, że nauczyła się kochać i czcić Maryję w miarę, jak zgłębiała Pismo św. Dzięki Maryi Jezus "jest w centrum wszystkiego". Wśród licznych zgromadzeń zakonnych anglikańskich jedenaście jest poświęconych wyraźnie, nawet w nazwie, Najśw. Maryi Pannie. Przełożona jednego z klasztorów anglikańskich pozostaje pod urokiem św. Maksymiliana, dzięki któremu zrozumiała lepiej Matkę Bożą i spotęgowała nabożeństwo do Niej. "Widzę - tak pisze do Niepokalanowa - ile stracił Kościół anglikański podczas Reformacji, kiedy to usunięto z liturgii niemal wszystkie wzmianki o Maryi. Jestem jednak pewna, że powróci Ona na należne Jej miejsce: bez Niej nie jesteśmy w pełni sobą".

W wierszu Królowa pielgrzymująca Newman przedstawił Matkę Najświętszą zapłakaną, gdyż, jak sama tłumaczy, "złodzieje" spustoszyli Jej ogród i ukradli Jej Syna, uwożąc Go do "pałacu z lodu", a Ona, choć Królowa, została osamotniona. Zapowiada jednak swoje zwycięstwo: wróci do "swego domu i królestwa", mając w swym orszaku apostołów Piotra i Filipa. Jest to wiersz pełen symboliki, wyrażający niezłomną nadzieję konwertyty, że jego kraj stanie się znów maryjny i pojednany z Kościołem, którym kieruje następca Piotra.

Patrząc na wzbierającą tęsknotę braci odłączonych na Zachodzie za Matką, możemy ufać, że ta nadzieja ziści się nie tylko w Anglii, ale we wszystkich krajach protestanckich. Niejeden już wyznaje, jak ten pastor szwajcarski Walter Nigg, autor książki o św. Maksymilianie: "Dzięki Matce Bożej zbliżam się do Kościoła katolickiego". Wielu już Jej dziękuje za powrót do macierzy.

Często odmawiajmy akt strzelisty MI: O Maryjo bez grzechu poczęta..., aby za wstawiennictwem Niepokalanej jak najprędzej nastała jedna owczarnia i jeden Pasterz.

Rycerz Niepokalanej, nr 384

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2021

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości 11 lutego - Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Lourdes Modlitwa do Najświętszej Maryi Panny z Lourdes Litania do Matki Bożej z Lourdes Objawienia Matki Bożej w Lourdes Do Lourdes... po życie, zdrowię, nadzieję! Modlitwa do św. Piotra Maldonado

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna