Kolęda i wigilia - Nauka

Rzeczownik wigilia także pochodzi z języka łacińskiego. Pierwotnie oznaczał on tyle co 'straż nocna, czas straży nocnej, czuwanie'. W związku z tym, że starożytni Rzymianie noc dzielili na cztery odcinki (zwykle w godz.: 18-21, 21-24, 24-3, 3-6), rzeczownikiem tym określano także 'część nocy równą trzem godzinom'. Oba te znaczenia funkcjonowały w polszczyźnie aż do XIX w., choć w tym okresie były już rzadkie. Stosowano je zwłaszcza w tekstach stylizowanych lub takich, które odnosiły się do starożytnych realiów (np. w dramacie Norwida "Kleopatra i Cezar" jeden z bohaterów kilkakrotnie pyta swojego rozmówcę: "Która wigilia?" i otrzymuje odpowiedzi: "wigilia pierwsza", "wigilia druga" itd.).

Inne znaczenie rzeczownika wigilia pojawiło się wraz z rozwojem chrześcijaństwa: nazwą tą zaczęto określać 'nocne nabożeństwo odprawiane przed szczególnie uroczystymi świętami'. Z tego znaczenia powstały dwa kolejne: 'dzień poprzedzający inny dzień, zwłaszcza świąteczny' (np.: wigilia Matki Bożej Gromnicznej) oraz 'dzień poprzedzający ważne wydarzenie' (np. w jednym z tekstów Norwida mowa jest o "wigilii zaręczyn"). Współcześnie wigilia używana jest w dwóch znaczeniach: jako określenie 'dnia poprzedzającego Boże Narodzenie' (wówczas stosuje się na początku wielką literę) oraz 'uroczystej kolacji w dniu poprzedzającym Boże Narodzenie'. Bardzo rzadko można spotkać jeszcze znaczenie 'dzień poprzedzający inny dzień'. W dwóch ostatnich przypadkach poprawny jest wyłącznie zapis małą literą.

Na koniec czytelnikom "Idziemy" życzę uroczystej wigilii podczas tegorocznej Wigilii.

dr Tomasz KorpyszAutor jest językoznawcą, pracownikiem UKSW i UW Tekst pochodzi z Tygodnika Idziemy, 26 grudnia 2010 Wasze komentarze: on: 01.10.2008, 15:48 mam 2 zatrzezenia co do tego tekstu : 1)"Pierwsza fala emigracji była mocno związana z Kościołem"- tak mocno sie zwiazali z kosciolem ze kosciol swiecil pustkami jeszcze 4 lata temu jak widac niepotrafili wychowac dzieci byli az tak zwiazani z kosciolem...chyba ...teraz kosciol jest pelny mimo ze i tak duzo osob nie chodzi biorac pod uwage moje doswiadczenia to okolo 10%moich znajomych chodzi a mam ich troche 2)Anglicy jako naród trudno nawiązują przyjaźnie i są mało otwarci na wszelką inność...i za to ich chwale to bardzo pozytywna cecha (1) Autor Treść Nowości Modlitwa do św. Cezarego z Nazjanzu Modlitwa do św. Tarazjusza bł. Maria Adeodata Pisani Modlitwa do bł. Marii Adeodaty Pisani bł. Dominik Lentini Modlitwa do bł. Dominika Lentini Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025 Poprzednia [ Powrót ] Następna