Świątynia zgodnie z kultem katolickim została poświęcona przez biskupa Angello w roku 561 imieniem Świętego Marcina na Złocistym Niebie.

Prawdopodobnie nazwa bierze swój początek z obfitości złota znajdującego się w bazylice.

Bazylika, będąc wspaniałą także i dzisiaj, była z pewnością jeszcze bogatszą w mozaiki, marmury i metale szlachetne, zważywszy na jej bliskość z Pałacem Królewskim oraz pełnienia przez nią funkcji Kaplicy Dworskiej. Wraz z przeniesieniem, w połowie IX wieku (prawdopodobnie w 856 roku) relikwii pierwszego biskupa raweńskiego świętego Apolinarego z bazyliki w Classe do Rawenny, świątynia przyjmuje nazwę Nowej Bazyliki Świętego Apolinarego.

Małe atrium pochodzące z epoki renesansowej odtworzone zostało po zniszczeniu spowodowanym przez pierwszą wojnę światową.

Piękna, okrągła i wysoka na prawie czterdzieści metrów dzwonnica pochodzi z początków IX wieku.

Harmonijne i proste wnętrze, przedstawia się w trzech nawach oddzielonych dwunastoma kolumnami wykonanymi z marmuru greckiego z kapitelami korynckimi i nasadami kapitelów z krzyżem po każdej stronie. Także w tej świątyni, tak jak w pobliskiej bazylice św. Jana Ewangelisty, posadzkę podniesiono w stosunku do wersji oryginalnej, podobnie i kolumny podniesiono do obecnego poziomu. Niestety, stało się to ze szkodą dla rozmachu łuków. Interwencja ta została przeprowadzona na początku XVI wieku i jak na owe czasy była niezwykle ryzykowną.

Mozaika znajdująca się w apsydzie, wykonana na polecenie biskupa Agnello, uległa zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi w VIII wieku.

Apsyda świątyni posiada niezwykłą prostotę, dzięki kompletnej przeróbce dokonanej w 1950 roku na oryginalnych fundamentach z VI wieku, która zastąpiła barokową apsydę zbudowaną przez ojców franciszkanów w roku 1612. Z tyłu ołtarza z VI wieku znajduje się marmurowy tron z epoki rzymskiej. Niezwylde interesujące są również balustrady pochodzące z VI i VII i wieku, w których wyraźnie widać wpływ sztuki wschodniej. Ambona pochodząca prawdopodobnie z VI wieku, jest harmonijnym połączeniem | sztuki klasycznej i wschodniej.

Warto wiedzieć

• Legenda głosi, że papież Grzegorz Wielki kazał okopcić mozaiki znajdujące się na suficie Nowej Bazyliki Świętego Apolinarego, które swoim pięknem oraz lśniącymi obrazami odwracały uwagę wiernych podczas obrzędów liturgicznych.
• Przeniesienie kości świętego Apolinarego z Classe do Rawenny wywołało spór, bowiem zakonnicy z Classe utrzymywali, iż relikwie świętego Apolinarego w dalszym ciągu spoczywają w Classe, podczas gdy benedyktyni twierdzili, że ostatecznie spoczęły one w ich Nowej Bazylice w Rawennie. Papież Aleksander III, by zakończyć nieporozumienie wysłał swojego legata, aby wyjaśnił sprawę. Legat po dokładnych badaniach wydał ostateczne orzeczenie, iż relikwie świętego Apolinarego znajdują się w Classe.
• Pozłacany sufit kasetonowy Nowej Bazyliki Świętego Apolinarego został wykonany w roku 1611 na zlecenie kardynała Caetaniego, by dostosować go zapewne do barokowej apsydy, która niestety w roku 1950 została usunięta.