Została nazwana dziewicą roztropną

21 stycznia - Wspomnienie liturgiczne św. Agnieszki Rzymskiej, dziewicy, męczennicy (zm. ok. 304).

Św. Agnieszka rzymska, to jedna z najbardziej czczonych postaci w chrześcijańskiej starożytności. Historia przekazała o niej bardzo skąpe informacje. Nie wiadomo nawet skąd pochodziła. Według tradycji była bardzo młoda, miała zaledwie 12-13 lat, gdy wybuchły prześladowania za ces. Dioklecjana. Według podań miała ponieść śmierć męczeńską ok. 304 przez ścięcie mieczem przy drodze Nomentańskiej w Rzymie, dlatego później nazwano ją Agnieszką Rzymską. Wielką siłę ducha - zdaniem hagiografów - czerpała z niezachwianej wiary, pomimo młodzieńczej delikatności i filigranowej postury.

Jej "Passio", która dotarła do nas w wersjach greckiej, łacińskiej i syryjskiej z V w., była znana już przez wszystkich wielkich Ojców Kościoła. Ambroży, Augustyn, papież Damazy, Hieronim, Maksym z Turynu, Grzegorz Wielki, Beda Czcigodny, Prudencjusz, a później poeci karolińscy i wreszcie Jakub z Varazze - wszyscy oni przedstawiali poruszające portrety młodej Agnieszki, oparte na tradycji ustnej sięgającej niepamiętnych czasów.

Również ikonografia świętej przeżyła ogromny rozkwit. Na obrazach, zwłaszcza tych średniowiecznych, Agnieszka jawi się z barankiem u boku, na wspomnienie jej imienia oraz snu, w którym - zgodnie z tradycją - osiem dni po śmierci ukazała się swoim rodzicom. Ujrzeli oni ją przechadzającą się razem z innymi męczennicami obok Baranka bez skazy. Na miejscu jej męczeńskiej śmierci już Konstantyna, córka cesarza Konstantyna, wybudowała bazylikę, która wielokrotnie przerabiana, została w końcu przebudowana w stylu bizantyńskim i po dziś dzień jest jednym z głównych kościołów Rzymu. Imię Agnieszki wspomina się w "Kanonie rzymskim".

Na obrazach święta Agnieszka przedstawiana jest z barankiem, ze względu na to, że w etymologii ludowej imię to pochodzi od łacińskiego "agnus" - baranek. Jest patronką dzieci, panien, ogrodników. Powstały też powiedzenia ludowe, np. "Święta Agnieszka puszcza skowronka z mieszka" czy "Agnieszka łaskawa - wkrótce w polu zabawa".

Każdego roku 21 stycznia, w bazylice jej imienia w Rzymie, błogosławi się owieczki, z których wełny benedyktynki św. Cecylii tkają paliusze (taśmy z wyhaftowanymi sześcioma czarnymi krzyżami, które później błogosławi papież na grobie św. Piotra w dzień święta Apostoła). Tradycja ta nawiązuje do legendy mówiącej, że Agnieszka pojawiła się rodzicom osiem dni po śmierci w towarzystwie dwóch białych aniołków. Paliusze są symbolami więzi nowych arcybiskupów metropolitów z Następcą Piotra. Są one wręczane 29 czerwca, w uroczystość świętych Piotra i Pawła nowo mianowanym metropolitom.

Do XX w. zwierzęta stanowiły daninę rzymskiej bazyliki św. Agnieszki przy Via Nomentana dla Kapituły Laterańskiej. Po odejściu od tej tradycji przez jakiś czas rząd Włoch wpłacał kapitule sumę 35 lirów na zakup dwóch owieczek. Ponad 60 lat temu wydatek ten wzięli na siebie trapiści z klasztoru Tre Fontane w Rzymie, miejsca męczeństwa św. Pawła. Owieczki hodują natomiast zakonnice z klasztoru św. Wawrzyńca przy Via Panisperna w centrum Wiecznego Miasta.

Przyczynki do lektury:

"Święta Agnieszka została nazwana przez św. Ambrożego, który opisał jej męczeństwo, dziewicą roztropną. Miała trzynaście lat, kiedy umierając, stała się uczestniczką życia niebieskiego, które jedyne jest prawdziwym życiem. Była dziewczynką pod względem wieku, ale dorosłą w umyśle i w sercu; piękna na obliczu, ale jeszcze piękniejsza z racji wiary, którą strzegła w swej duszy" (Jakub z Varazze, "Leggenda aurea").

****

Uderzona, jakąż godność zachowuje!
Cała zakrywając się szatą,
uważnie strzeże swej wstydliwości,
by nikt nie ujrzał jej nagości.
Umiera, lecz jej wstydliwość trwa:
ręką zakrywa swą twarz,
zgiąwszy kolano, szuka ziemi
i słania się nietknięta.
(Ambroży, "Hymn na uroczystość św. Agnieszki").

Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Autor Treść

Nowości bł. Bolesława Lament Modlitwa do bł. Bolesławy Lament Litania do bł. Bolesławy Lament Modlitwa do św. Józefa Freinademetza Modlitwa do bł. Archanieli Girlani Modlitwa do św. Sulpicjusza Sewera

Najbardziej popularne Modlitwa o Cud Tajemnica Szczęścia Modlitwy do św. Rity Litania do św. Józefa Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi Godzina Łaski 2025

Poprzednia

[ Powrót ]

Następna