Rozważania Miłość Modlitwy Czytelnia Źródełko Pomoc Duchowa Relaks Download Cuda Opowiadania Perełki

św. Józef de Anchieta

(ok. 1534 - 1597)

św. Józef de Anchieta ... był genialnym misjonarzem... Brazylijczycy czcili go od dawna jako swego bohatera narodowego i apostoła Brazylii... Jośe de Anchieta po święceniach kapłańskich żył i pracował prawie wyłącznie wśród Indian szczepu Tupi i Guarani. Southey napisał w "History of Brasil": "Boso, z krzyżem i różańcem wokół szyi, z laską i brewiarzem w ręku, obładowany przyborami liturgicznymi, posuwał się Anchieta w głąb lasów, przekraczał rwące rzeki, piął się w najdziksze tereny, zatracał się w głębi pustkowi, stawał oko w oko z dziką zwierzyną, a wszystkie te wysiłki i trudy, których Bóg jedynie był świadkiem, pokonywał wyłącznie z powodu zdobycia dusz"...

9 czerwca 1597 – W Reritiba (ob. Anchieta, w stanie Espírito Santo w Brazylii) zmarł ks. Józef de Anchieta, hiszpański jezuita, misjonarz, prowincjał, święty, apostoł Brazylii.

Urodził się w San Cristóbal de La Laguna na Teneryfie na Wyspach Kanaryjskich w dniu św. Józefa w 1534, stąd być może imię Jośe, otrzymane na chrzcie świętym. Jego ojciec Juan Lopez de Anchieta, pochodził z rodziny posiadającej tytuł szlachecki. Należał do grupy "Revolta dos Comuneiros", odpowiedzialnej za rewoltę z 1521 w Kraju Basków. Jako jeden z przywódców został skazany przez Radę Królewską na śmierć przez poćwiartowanie. Wyroku nie wykonano dzięki wstawiennictwu Ignacego z Loyoly (z którym był spokrewniony).

Jośe mając 14 lat opuścił wyspę, żeby podjąć studia na uniwersytecie w Koimbrze, który do 1537 ostatecznie związał się z tym miastem. Od roku założenia bowiem (1290) do tego czasu przenoszono siedzibę uniwersytetu kilkakrotnie z Lizbony do Koimbry i z powrotem. Wybór uczelni w Portugalii świadczyłby o portugalskim pochodzeniu studenta z Teneryfy.

Podczas studiów natknął się Jośe na listy Franciszka Ksawera pisane przezeń do swego przełożonego Ignacego z Loyoli, będące fascynującymi relacjami i reportażami z terenów misyjnych na Dalekim Wschodzie. Lektura ta stała się prawdopodobnie nieodpartym impulsem dla młodziutkiego Józefa. W 1551, mając zaledwie 17 lat, postanowił wstąpić do Towarzystwa Jezusowego. Przed obrazem Matki Boskiej w kościele katedralnym w Koimbrze złożył prywatny ślub bezżeństwa i całkowitego oddania do Bożej dyspozycji. Dwa lata po wstąpieniu do Zakonu Jezuitów został wysłany do Brazylii, gdzie jezuici od 1549, pod przewodnictwem ojca Manoela de Nobregi, próbowali zapuścić korzenie. Kleryk Jośe został najpierw nauczycielem w San Salvador de Bahia, mieście powstałym dopiero cztery lata przed jego przybyciem, a obecnie liczącym blisko trzy miliony mieszkańców. Wnet wysłano go jednak na południe, do dzisiejszych stanów Sao Paulo i Rio de Janeiro. Tam Jośe de Anchieta założył kolegium jezuickie pod nazwą Sao Paulo, którego został pierwszym przełożonym, nie będąc jeszcze kapłanem. Kolegium rozwinęło się wraz z całą ekipą jezuickich misjonarzy i prowincją zakonną tak potężnie, że miasto i cała prowincja przejęły od niego nazwę.

W 1566 otrzymał Jośe de Anchieta święcenia kapłańskie. W następnym roku towarzyszył prowincjałowi ojcu Nobredze w wyprawie wzdłuż wybrzeża na północ, gdzie w zatoce założyli stację misyjną Rio de Janeiro. Po zorganizowaniu nowej stacji, został ojciec Anchieta superiorem w stacji misyjnej Sao Vincente, której przewodził do 1577. Tam zajmował się przede wszystkim indiańskim szczepem Tapuya, którego zwyczajów i języka pilnie się uczył. Wtedy zrozumiał, że chrystianizować nie znaczy pozbawiać rodzimych wartości, kultury i języka. Próbował więc naukę Jezusa z Nazaretu transponować na pojęcia Indian, a własny sposób bycia dostosować do ich tradycji i zwyczajów. Wdzięczna praca wśród Indian trwała jednak zbyt krótko, bowiem w 1578 został mianowany prowincjałem w Bahia. W 1591 wycofał się z czynnego życia, zbyt wcześnie postarzały i znużony. Osiadł w jednym z kolegiów w dzisiejszym stanie Espirito Santo. Zmarł sześć lat później 9 czerwca w małej miejscowości Retiriba. Był w opinii konfratrów i miejscowej ludności człowiekiem świętym. Czczono go już wtedy jako głównego budowniczego Kościoła brazylijskiego.

Jośe de Anchieta stał się postacią owianą legendą, zwłaszcza wśród ludności indiańskiej. Zanim został kapłanem, towarzyszył już innym misjonarzom w ich wyprawach w interior. Kilka razy cudem uniknął śmierci, co najmniej dwa razy wpadł w ręce ludożerców. Potrafił jednak swoim osobistym wdziękiem i skuteczną dyplomacją zmiękczać serca tubylców do tego stopnia, że wrogość zamieniała się w podziw i pewien rodzaj kultu.

W 1563 doszło do gwałtownego i poważnego powstania Indian przeciwko Portugalczykom. Jośe de Anchieta wraz z konfratrem Manoelem de Nobregą podjęli się roli mediatorów między walczącymi stronami, co sprawiło, że znaleźli się w charakterze zakładników u powstańczego plemienia Iperyoa. Ich życie wisiało na włosku.

Jośe de Anchieta stał się nie tylko czołową postacią w historii ewangelizacji Brazylii; stał się pionierem kultury tego gigantycznego kraju. Był pierwszym Brazylijczykiem literatem. Był świetnym i bardzo płodnym pisarzem. Tworzył łacińskie dramaty i dialogi, które tłumaczył na języki plemion indiańskich. Przy pomocy stworzonego przez siebie teatru, wciągał Indian w problematykę religijno-moralną, poszerzał ich horyzonty myślowe i bawił. Jednym z najznakomitszych jego dzieł jest poemat na cześć Najświętszej Marii Panny, składający się z przeszło dwu tysięcy dystychów. Ojciec Anchieta pisał go w czasie niewoli u dzikiego szczepu Indian Tamoyo, na mokrym piasku plaży; uczył się swoich wierszy na pamięć, żeby je potem nanieść na papier.

Jośe de Anchieta pozostawił całe pliki reportaży z wypraw misyjnych i listów o wielkim znaczeniu. Perie nazywa go „prawdziwym prekursorem literatury brazylijskiej”. Niepodważalne są także jego zasługi dla rozwoju lingwistyki. Uczył się z nadzwyczajną łatwością języków Indian południowej Brazylii i zredagował najstarszą gramatykę języka Indian z plemienia Tupi. Wymienić jeszcze trzeba obszerny słownik, liczne wiersze i dwa tomy z dziedziny katechetyki, które świadczą o wielkiej erudycji autora i doskonałej znajomości tubylczych dialektów.

Papież Jan Paweł II beatyfikował go 22 czerwca 1980. Uhonorował go wtedy następującymi słowy: "Kochał swoich brazylijskich braci nieograniczoną miłością, brał udział w ich życiu, zagłębiał się w zwyczaje, i rozumiał, że ich nawrócenie na wiarę chrześcijańską może tylko wtedy nastąpić, gdy podejmie się trud odpowiedniej pracy kulturalnej i wspieranie ich ludzkich wartości. Te warunki trzeba przygotować, popierać i umacniać. Jego żarzący się zapał popychał go do odbywania niezliczonych podróży, pokonywania niesamowitych odległości i największych niebezpieczeństw. Jednak nieustanna modlitwa, ciągłe umartwienia, płomienna miłość, ojcowska dobroć, wewnętrzne zjednoczenie z Bogiem, dziecięce uwielbienie dla Najświętszej Panny, którą uczcił między innymi długim wierszem o wykwintnych klasycznych rymach, dawały temu wielkiemu synowi świętego Ignacego nadludzkie siły, zwłaszcza wtedy, gdy musiał bronić swoich tubylczych braci przed niesprawiedliwością kolonizatorów. Zredagował dla nich zrozumiały katechizm i przyczynił się w najwyższym stopniu do chrystianizacji Brazylii. Jakże bardzo zasłużył na honorowy tytuł apostoła Brazylii!".

Od 1965 w Brazylii 9 czerwca (Dzień Anchiety) przypomina się jego dorobek ewangelizacyjny. 3 kwietnia 2014 pap. Franciszek włączył go w poczet świętych poprzez kanonizację równoważną.

Oprac. ks. Stanisław Tylus SAC



Wasze komentarze:

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.



Autor

Treść

Nowości

Nowenna do Świętego Szarbela - dzień 1Nowenna do Świętego Szarbela - dzień 1

św. Makryna Młodszaśw. Makryna Młodsza

Modlitwa do św. Makryny MłodszejModlitwa do św. Makryny Młodszej

św. Arseniuszśw. Arseniusz

Modlitwa do św. ArseniuszaModlitwa do św. Arseniusza

Jakie materace są najlepsze dla dzieci i młodzieży?Jakie materace są najlepsze dla dzieci i młodzieży?

Najbardziej popularne

Modlitwa o CudModlitwa o Cud

Tajemnica SzczęściaTajemnica Szczęścia

Modlitwy do św. RityModlitwy do św. Rity

Litania do św. JózefaLitania do św. Józefa

Jezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się JezusowiJezu, Ty się tym zajmij - Akt oddania się Jezusowi

Godzina Łaski 2023Godzina Łaski 2023

Poprzednia[ Powrót ]Następna
 
[ Strona główna ]

Modlitwy | Zagadki | Opowiadania | Miłość | Powołanie | Małżeństwo | Niepłodność | Narzeczeństwo | Prezentacje | Katecheza | Maryja | Tajemnica Szczęścia | Dekalog | Psalmy | Perełki | Cuda | Psychotesty |

Polityka Prywatności | Kontakt - formularz | Kontakt

© 2001-2024 Pomoc Duchowa
Portal tworzony w Diecezji Warszawsko-Praskiej