św. Agata

Czy nie wstydzisz się być chrześcijanką i prowadzić takie niewolnicze życie?

Odpowiedziała mu na to:

O wiele wyższa jest pokora i służba w chrześcijaństwie niż bogactwa i pycha panujących!

Wówczas aby ją upokorzyć i zniesławić, oddał ją do domu rozpusty. Zemsta jednak nie powiodła się. Święta bowiem zachowała niewinność. Wtedy poddał ją różnym torturom, pastwiąc się specjalnie nad jej kobiecością: rozszarpywano jej piersi, a następnie je odcięto. Żadne tortury nie zdołały oderwać jej od wiary świętej. W końcu wrzucono ją na rozżarzone węgle, na których zakończyła życie ziemskie 5 lutego 251 roku.

Kult świętej Agaty

Wkrótce św. Agata stała się jedną z najbardziej czczonych Świętych Pańskich. Znalazła się nawet w gronie nielicznych świętych, których imiona umieszczono w Kanonie Rzymskim, czyli w głównej modlitwie mszalnej. Jej imię włączono tam w V wieku. Stolica chrześcijaństwa uczciła ją także przez to, że poświęciła jej kilka okazałych bazylik: papież Symmachus (zm. 514 r.) przy via Aurelia, papież św. Grzegorz Wielki (zm. 604 r.) oraz papież Grzegorz II (zm. 731 r.) na Zatybrzu.

Ponieważ św. Agata zakończyła życie na rozżarzonych węglach, dlatego wieki średnie uczyniły ją patronką ognia. Stąd zwracano się do niej z prośbami, aby strzegła przed ogniem lasy i chaty z zabudowaniami i dobytkiem. Stąd w czasie pożaru wzywano jej pomocy. Stąd również czczono ją jako patronkę sztuki ludwisarskiej. Przy produkcji dzwonów stosuje się bowiem bardzo wysokie temperatury. Stąd czczono ją też jako patronkę sztuki piekarskiej, ponieważ do wypieków używa się rozpalonego pieca.

W związku z tym powstał w Polsce zwyczaj poświęcania w dzień św. Agaty: pieczywa, soli i wody. Mają one chronić ludzi przed pożarem i piorunami. W czasie pożaru wrzucano do ognia kawałki poświęconego chleba i nieco soli, aby wiatr odwrócił się w korzystnym kierunku i aby zatrzymało się rozprzestrzenianie ognia.

Praktykę tę ujęto nawet w przysłowia:

Chleb i sól świętej Agaty
Od ognia strzeże chaty.
albo:
Gdzie święta Agata,
Bezpieczna tam chata.

Rodzaj tortur zadawanych św. Agacie uczyniły z niej szczególną patronkę kobiet. Kobiety szukały u niej pomocy w swoich chorobach, a zwłaszcza w chorobach piersi.

Św. Agata jako szeroko znana, popularna i czczona, stała się tematem wypowiedzi artystów. Malarze i rzeźbiarze umieszczali obok niej przedmioty związane z jej męczeństwem lub płonącą chatą czy płonącą świecę. Do szczegółów jej męczeństwa nawiązują również formularze mszalne i brewiarzowe, w których nie brak utworów poetyckich (hymny, pieśni).

Kult św. Agaty wciąż jest żywy. Najżywszy jest w jej rodzinnej Katanii, gdzie w kościele katedralnym znajdują się jej relikwie. W każdą rocznicą jej śmierci mieszkańcy Katanii i okolic w uroczystej procesji prowadzą jej relikwie w specjalnym powozie. Oddają w ten sposób cześć swojej głównej Patronce.

Ciekawostki

• Z pielgrzymką do grubu św. Agaty udała się razem z ciężko chorą matką św. Łucja. Tam usłyszała fragment Ewangelii mówiący o kobiecie cierpiącej na krwotok, która doznała uzdrowienia po dotknięciu frędzla z płaszcza Jezusa. Zachęciła wówczas swoją matkę, by tak samo uczyniła, dotykając grobu Agaty i faktycznie została uzdrowiona.

Modlitwy do św. Agaty

Modlitwa do św. Agaty

Litania do św. Agaty

Zobacz więcej

W Jej dzień święci się pieczywo, sól i wodę; używa się ich w czasie pożarów i burz z piorunami...

Bazylika św. Agaty w Rawennie