Różaniec stanowi skuteczną pomoc dla dusz czyśćcowych nie tylko dlatego, że jest on sposobem modlitwy najmilszym Matce Najświętszej, ale również ze względu na odpusty, jakie zostały do niego przywiązane. Odpusty, jak wiadomo, przynoszą darowanie kary należnej za popełnione grzechy, za które wina została już wcześniej odpuszczona na spowiedzi świętej.

Mówiąc o znaczeniu odpustów, należy pamiętać, że każdy grzech pociąga za sobą winę za przekroczenie przykazań Boskich lub kościelnych, a także karę wynikającą z Bożej sprawiedliwości. Winy powstałe z powodu popełnienia grzechów gładzi sakrament pokuty. Pozostaje kara za grzechy, która wymaga zadośćuczynienia. Takim zadośćuczynieniem jest zadana przez kapłana pokuta. Mogą być nim także cierpliwie znoszone dolegliwości i trudy życia, a także odpusty udzielane przez Kościół za określone modlitwy, czyny pobożności, miłosierdzia lub pokuty.

Odpustów udziela Kościół ze swego skarbca zadośćuczynień, na który składają się zasługi Pana Jezusa ofiarowane za ludzkość, dobre uczynki i zasługi Matki Najświętszej, Świętych, a także milionów ludzi żyjących, członków mistycznego Ciała Chrystusa.

Normy, jakie obecnie obowiązują w sprawie odpustów, ustanowione zostały przez papieża Pawła VI w Konstytucji Apostolskiej Indulgentiarum doctrina z dnia 1 stycznia 1967 roku, mocą które zostały zniesione wszystkie dotychczasowe zarządzenia Stolicy Apostolskiej w tej kwestii. Na podstawie tej konstytucji Penitencjaria Apostolska opracowała nowy Wykaz odpustów (Enchiridion indulgentiarum z dnia 29 czerwca 1968 roku), według którego odpust może być zupełny lub cząstkowy, w zależności od tego, czy uwalnia on od kary doczesnej całkowicie czy częściowo. Odpusty cząstkowe zastępują dawne odpusty określane liczbą dni, lat lub kwadra- gen, a ich wartość polega na podwojeniu zasługi, jaką przynosi związana z nim modlitwa, dzieło pobożności, miłosierdzia lub pokuty.

Uzyskanych odpustów nie można przekazywać osobom żyjącym. Zawsze jednak mogą być one ofiarowane za zmarłych, którzy zeszli z tego świata w skrusze i żalu z powodu obrazy Boga, ale za życia nie zdołali w pełni zadośćuczynić za popełnione grzechy i zaniedbania, wobec czego muszą oczyszczać się przez pokutę w czyśćcu.

Dusze czyśćcowe są więc wolne od winy za popełnione grzechy, gdyż ta została zmazana w chwili śmierci. Nie mogą jednak przejść do wiecznej szczęśliwości, zanim nie oczyszczą się z wszelkich pozostałości grze- chowych i nie dostąpią odpuszczenia kary, która jest jedyną przegrodą między nimi a Stwórcą43. Odpusty ofiarowane za dusze czyśćcowe pomagają im wypłacić się Bożej sprawiedliwości, skracają ich cierpienia i przybliżają wejście do chwały wiecznej.

Potrzebę ofiarowania odpustów za dusze w czyśćcu cierpiące potwierdzają liczne dokumenty wydane przez Stolicę Apostolską, a także pisma pozostawione przez Świętych, w szczególności Traktat o czyśćcu Św. Katarzyny Genueńskiej (1447-1510). Potwierdzenie tej potrzeby znajdujemy także w Dzienniczku bł. Faustyny Kowalskiej (1905-1938), która zanotowała w nim słowa, jakie wypowiedział do niej Chrystus: "Dziś sprowadź mi dusze, które są w więzieniu czyśćcowym i zanurz je w przepaści Miłosierdzia Mojego, niechaj strumienie Krwi Mojej ochłodzą ich upalenie. Wszystkie te dusze są bardzo przeze mnie umiłowane, odpłacają się Mojej sprawiedliwości, w twojej mocy jest im przynieść ulgę. Bierz ze skarbca Mojego Kościoła wszystkie odpusty i ofiaruj za nie... O, gdybyś znała ich mękę, ustawicznie' byś ofiarowała za nie jałmużnę ducha i spłacała ich długi Mojej sprawiedliwości".

Jakie odpusty przywiązane są do modlitwy różańcowej?

Odpust zupełny można uzyskać za odmówienie w kościele lub w kaplicy publicznej jednej trzeciej części różańca, czyli pięciu tajemnic radosnych, pięciu tajemnic bolesnych lub chwalebnych. Taki sam odpust przysługuje za odmówienie różańca w domu razem z rodziną, bądź w pobożnym stowarzyszeniu czy wspólnocie zakonnej. W celu uzyskania odpustu zupełnego konieczne jest odmówienie pięciu dziesiątków w sposób ciągły i połączenie modlitw ustnych z rozważaniem poszczególnych tajemnic. We wspólnym odmawianiu różańca prowadzący modlitwę powinien zapowiadać każdą tajemnicę.

Odpust zupełny (można go uzyskać tylko jeden raz w ciągu dnia) wymaga dopełnienia trzech następujących warunków:

1. Spowiedź sakramentalna (lub stan łaski uświęcającej),
2. Komunia święta,
3. Modlitwa według intencji papieża (przynajmniej jeden raz Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo).

Do uzyskania odpustu zupełnego konieczne jest także wykluczenie wszelkiego przywiązania do grzechu, nawet powszedniego.

Odmawianie różańca we wszystkich innych okolicznościach i bez zachowania wymienionych wyżej warunków nie przynosi odpustu zupełnego, lecz odpust cząstkowy, który także ma wielką wartość, zarówno dla nas samych, jak i dla dusz w czyśćcu cierpiących.

Pozostałe odpusty, jakie można uzyskać za odmawianie modlitwy różańcowej, związane są z przynależnością do różnych stowarzyszeń różańcowych. Wszyscy wierni mogą natomiast uzyskać jeszcze odpust cząstkowy za pobożne używanie poświęconego różańca, a więc również za świadome i z wiarą noszenie go przy sobie. Jeśli różaniec poświęcony był przez papieża lub biskupa, wówczas ten, kto się nim pobożnie posługuje, może uzyskać ponadto odpust zupełny 29 czerwca, w święto Apostołów Piotra i Pawła, dodając do zwykłych warunków wyznanie wiary (w jakiejkolwiek uznanej formule). Ten ostatni przywilej wygasa, jeśli różaniec zostanie sprzedany.

Dusze czyśćcowe nie pozostają dłużne tym, którzy swą modlitwą, cierpieniem czy umartwieniami pomagają im wyrównać długi wobec Bożej sprawiedliwości. Do wielkiej pomocnicy dusz czyśćcowych, Marii Lataste (zm. 1847) Chrystus powiedział: "Módl się za dusze w czyśćcu, aby je uwolnić od mąk, aby przyspieszyć ich uwolnienie i wprowadzenie do wiecznego szczęścia. Módl się za nie, gdyż tym samym modlisz się za siebie... bo kiedy dusze wyzwolisz, wtedy masz w niebie wielu orędowników, którzy proszą za tobą, przez co ty, jak długo jeszcze pozostaniesz na ziemi, staniesz się coraz świętszą, a po śmierci szybko uwolniona zostaniesz z czyśćca".

Święta Katarzyna z Bolonii (1413-1463) twierdziła natomiast, że to, czego nie mogła uzyskać przez pośrednictwo świętych, często otrzymywała natychmiast, kiedy zwróciła się o orędownictwo do dusz czyśćcowych, które mają szczególny przystęp do Bożego Miłosierdzia.

Powodem głębszego zrozumienia potrzeby modlitwy za dusze w czyśćcu staje się często śmierć naszych bliskich. Nie należy jednak odkładać tej modlitwy aż do takiego trudnego momentu. Starając się codziennie pomagać tym duszom przez ofiarowanie w ich intencji odpustów, jakie zostały przywiązane do różańca, zasłużymy niewątpliwie na ich pomoc w uzyskaniu tak potrzebnego w godzinie śmierci odpustu zupełnego.

Królowo Różańca Świętego - módl się za nami i za dusze w czyśćcu cierpiące.